บรรณารักษ์ชวนอ่าน: อารยธรรมดาราศาสตร์ไทย

lib_readดาราศาสตร์ เป็นหนึ่งในศาสตร์ที่เก่าแก่ของโลก จุดเริ่มต้นมาจากการสังเกตของมนุษย์ต่อดวงดาวหรือวัตถุต่างๆ บนฟากฟ้า มีการจดบันทึก จนพบว่าวัตถุบนท้องฟ้าเหล่านั้นมีจังหวะการเคลื่อนที่ ต่อมามนุษย์จึงสามารถคำนวณการโคจร ความรู้ที่สะสมมาจากอดีตจึงทำให้มนุษย์ในยุคต่อๆ มาสามารถเข้าใจความเป็นไปจนก่อกำเนิดเป็นวิชาดาราศาสตร์

ดาราศาสตร์ในอดีตนั้นมักถูกใช้เพื่อกิจกรรมทางสังคม พิธีกรรม การก่อสร้าง การทำปฏิทิน แล้วจึงมีพัฒนาการเรื่อยมาจนกลายเป็นวิชาดาราศาสตร์ในฐานะขอการเป็นวิชาวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ในทุกวันนี้ ดาราศาสตร์กับคนไทยแม้จะค่อนข้างห่างไกลจากกันในยุคปัจจุบัน แต่ในอดีตนั้นมีความใกล้ชิดกันอย่างแนบแน่น โดยเฉพาะกับราชสำนัก ซึ่งส่งผลเชื่อมโยงมาถึงประชาชนในด้านต่างๆ Continue reading

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: ๑๐๐ เอกสารสำคัญ สรรพสาระประวัติศาสตร์ไทย

lib_readสรรพสาระประวัติศาสตร์ไทย
“ความสำคัญของรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในประวัติศาสตร์ไทย”

ผ่านไปแล้วสำหรับการเปิดให้เข้าชมภาพยนตร์ “ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช” แบบฟรีๆ กันถึง ๑๖๐ โรงทั่วประเทศ คำนวนคร่าวๆ ก็น่ามีคนไทยได้เข้าชมกว่าห้าหมื่นคน เสียงวิพากษ์วิจารณ์จะดีหรือลบนั้นก็สุดแท้แต่ใครจะมอง คิดเสียว่าอย่างน้อยก็พอจะให้คนไทยจำนวนหนึ่งได้สนุกสนานไปกับภาพยนตร์ แต่ที่สะกิดใจผมนิดหน่อยคือการที่หลายคนอาจแยกแยะไม่แตกระหว่างภาพยนตร์เพื่อความบันเทิงกับความเข้าใจเรื่องประวัติศาสตร์

10300324_803588096319897_7233318632653698186_n Continue reading

การใช้งาน SpringerLink Application

springerlink-logoSpringerLink เป็นฐานข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และทางการแพทย์ขนาดใหญ่ ซึ่งรวบรวมรายชื่อวารสารมากกว่า 2,500 ชื่อ หนังสือมากกว่า 50,000 เล่ม และมีบทความมากกว่า 6 ล้าน บทความ โดยผู้ใช้สามารถอ่านและดาวน์โหลดบทความเก็บไว้ใน Smart Phone ได้ โดยมีวิธีการใช้งานดังนี้ Continue reading

กังวลกันไปทำไมกับสถิติการอ่านของคนไทย

78380*ข้อเขียนมีทัศนะส่วนตัวของผู้เขียนด้วย

ผลสำรวจการอ่านหนังสือของคนไทย พ.ศ. 2556 คลอดออกมาแล้ว เท่าที่เห็นตามสื่อต่างๆ ส่วนใหญ่จะร่วมกันเฮยกใหญ่ว่าคนไทยอ่านหนังสือเพิ่มขึ้น จากที่ประชดประชันกันมาเนิ่นนานว่าคนไทยอ่านหนังสือกันปีละ 8 บรรทัด ทุกสื่อต่างพากันชื่นชมว่าคนไทยอ่านหนังสือเพิ่มมากขึ้นเป็นเฉลี่ยวันละ 37 นาที ไม่รู้จะร่วมชื่นชมกันดีไหมนะครับ กับตัวเลขที่ไม่รู้ว่าจะพาดหัวกันให้ได้อายไปทำไม เอาล่ะ อย่างน้อยมันก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี
Continue reading

อ่านเถิดจะเกิดผล: อ่านเพราะถูกทำโทษ

แม้ว่าอเมริกาจะได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งโอกาสและความเท่าเทียม แต่ย้อยไปเมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว สังคมอเมริกันยังมีการกีดกันเรื่องสีผิวอยู่ทั่วไป คนผิวสีมักถูกจำกัดสิทธิหลายๆ อย่างที่ไม่เป็นธรรม ขนาดรถโดยสารประจำทางก็ยังกันพื้นที่ด้านหลังสำหรับคนผิวสีนั่งโดยเฉพาะ เพื่อจะได้ไม่มาปะปนกับคนขาว

แค่การโดยสารรถสาธารณะยังถูกจำกัดแบบนี้ นับประสาอะไรกับการศึกษาเล่าเรียน คนผิวสีคนไหนที่มีโอกาสได้เรียนหนังสือก็นับว่าโชคดีเอามากๆ

เด็กชายคนหนึ่งกำเนิดขึ้นในครอบครัวคนผิวสี พ่อของเขาทำงานในคลับแห่งหนึ่ง ถึงจะไม่มีโอกาสได้เรียนสูงๆ แต่พ่อก็ขยันหาความรู้ด้วยการอ่านหนังสือ ส่วนแม่นั้นค่อนข้างมีความรู้มากกว่าสาวผิวสีทั่วไป โดยเธอเป็นครูสอนหนังสือในโรงเรียนประถม เด็กชายจึงได้รับการถ่ายทอดวิชาความรู้และความขยันจากทั้งสองมาตั้งแต่เด็ก Continue reading

อ่านเถิดจะเกิดผล: แค่ชาวไร่ชาวนา อ่านออกเขียนได้ก็เกินพอ?

ประเทศจีนช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เข้าสู่ ศตวรรษที่ 20 ทั้งประเทศมีสภาพที่แทบจะไม่แตกต่างกันนั่นคือมีคนจนมากกว่าคนรวย ที่มณฑลหูนานยังมีครอบครัวชาวนาที่ยากจนครอบครัวหนึ่ง แม้จะได้ชื่อว่ายากจนแต่ก็ยังมีฐานะดีกว่าครอบครัวอื่นๆ เพราะอย่างน้อยพวกเขาก็มีที่ดินเป็นของตนเอง

ปี 1893 เด็กชายคนหนึ่งได้เกิดขึ้นในครอบครัวนี้ มารดาเอาใจใส่และรักเด็กชายมาก เพราะพี่ชายทั้งสองของเขาต่างเสียชีวิตไปตั้งแต่ยังเล็ก แต่บิดากลับเป็นคนที่เข้มงวดและพยายามให้เจ้าหนูทำงานอย่างหนักตั้งแต่ยังเล็ก ซึ่งเจ้าหนูก็ไม่เคยปริปากบ่น แต่ดูเหมือนว่าทุกสิ่งที่ทำล้วนแต่ยังไม่ถูกใจบิดาเลย

เมื่ออายุแปดขวบเด็กชายได้เข้าเรียนหนังสือ ที่นั่นเขาแสดงความฉลาดเหนือเด็กคนอื่นๆ พอายุได้ 13 ปี บิดาก็บังคับให้เขาลาออกจากโรงเรียนมาช่วยทำนาเนื่องจากไม่เห็นความสำคัญของการเรียนสูงๆ บิดาเคยบอกเขาว่าเป็นแค่ชาวไร่ชาวนาจะเรียนสูงๆ ไปทำไม แค่อ่านออกเขียนได้ก็นับว่าเกินพอแล้ว Continue reading

ฟังก์ชั่นใหม่ใน SpringerImages

มีผู้ใช้บางสอบถามเรื่องการค้นหารูปภาพจากงานวิจัยอยู่บ้าง ส่วนใหญ่แล้วก็มักจะค้นหาจากฐานข้อมูลต่างๆ แล้วค่อยเปิดดูเอาว่าแต่ละ paper มีรูปภาพที่ตรงกับที่ต้องการหรือไม่ ก็คือไม่ต่างจากการหา paper ทั่วไป แต่ถ้าเกิดเราอยากจะค้นหาเฉพาะรูปภาพล่ะ จะทำอย่างไร

บรรณารักษ์เคยเล่าไปแล้วถึงการค้นหารูปภาพจากฐานข้อมูลที่ห้องสมุดมีให้บริการ คือจาก ScienceDirect และจาก SpringerImages (อ่านย้อนหลังได้ตาม link ด้านท้าย) แต่ตอนนี้ SpringerImage มีการเพิ่มฟังก์ชั่นที่ทำให้ค้นได้ง่ายขึ้น เริ่มต้นเข้ามาที่ SpringerImages (รูปที่ 1) หากต้องการค้นหาจากคำค้นก็ใส่ keyword ในช่อง search ด้านบน (A) หรือถ้าต้องการ Browse รูปภาพจากหัวเรื่อง สามารถเลือกได้จากเมนูด้านซ้าย (B)

Continue reading

Chemspider ..Free Database โครงสร้างเคมี

lib_knowledgeบรรณารักษ์มีฐานข้อมูล Free มาให้ลองใช้กัน เหมาะสำหรับชาวเคมีครับ เป็นฐานข้อมูลโครงสร้างทางเคมีที่พัฒนาขึ้นโดย Royal Society of Chemical : RSC ใครที่เคยลองใช้ SciFinder แล้วยังรู้สึกสับสนหรือใช้ไม่สะดวก หรือยังไม่ได้ลงทะเบียน (SciFinder จะต้องลงทะเบียนก่อนใช้โดยใช้ได้เฉพาะชาวมหิดลเท่านั้น) แต่อยาจะหาโครงสร้างเคมีแบบเร่งด่วน ก็ลองเข้ามาใช้ Chemspider กันได้ครับ

spider1รูปแบบของ Chemspider ก็ไม่ต่างจากฐานข้อมูลวิชาการทั่วๆ ไป คือสืบค้นจากคำค้นต่างๆ (Keyword) แต่สำหรับ Chemspider ที่เน้นทางด้านเคมีจึงอาจจะใช้คำค้นที่เฉพาะทางสักหน่อย ซึ่งสามารถใช้ชื่อสารเคมีที่เป็นชื่อวิทยาศาสตร์หรือชื่อสามัญ หรือชื่อทางการค้าก็ค้นเจอเหมือนกัน และยังสามารถวาดสูตรโครงสร้างทางเคมีเพื่อค้นหาได้เหมือน SciFinder อีกด้วย Continue reading