บรรณารักษ์ชวนรู้ : อ่านบทความแบบ html

ท่านผู้ใช้งานฐานข้อมูลทุกท่าน เวลาที่ท่านค้นเจอผลงานวิจัยที่ตรงใจแล้ว ส่วนใหญ่ท่านมองหาอะไรครับ? คงไม่พ้นมองหาว่า “ฉันจะโหลด PDF เจ้างานชิ้นนี้ได้ตรงไหน” และพอเจอไอคอนเซฟ PDF แล้วก็แทบจะเฮเลยเชียว แต่พอถึงเวลาที่ต้องการอ่าน Reference ด้านท้ายเพื่อประกอบความรู้ ก็ถึงคราวเซ็งอีกรอบ เพราะ Reference ช่างเยอะเสียเหลือเกิน หาก็ไม่เป็น จะทำยังไงดีเนี่ย …

ปกติแล้วก็ต้องเอา Reference แต่ละรายการนั้นมาหาทีละชื่อๆ แต่ขั้นตอนนี้ไม่ยากนะครับ เพราะทราบข้อมูลของงานวิจัยหมดแล้ว ทั้งชื่อผลงาน ชื่อคนเขียน ชื่อวารสาร ปีที่พิมพ์ เลขหน้า สบายจะตายครับ แค่เข้าไป Browse ตามรายการของวารสารก็ได้แล้ว แต่ช้าก่อนครับ มันยังมีวิธีที่ง่ายกว่านั้นอีก

เวลาเราใช้งานฐานข้อมูล พอเจอผลงานวิจัยที่ถูกใจแล้ว ให้ลองดูดีๆ นะครับ ทุกฐานข้อมูลจะมีการแสดงผล full text ในรูปแบบของ PDF และ html ซึ่งส่วนใหญ่เรามักจะมองข้ามรูปแบบ html ไปใช่ไหมครับ เพราะเรามุ่งเน้นไปที่ PDF เพื่อจะปริ้นท์มาอ่านได้สะดวกๆ มากกว่า แต่แท้จริงแล้วการเปิดอ่านในแบบ html ช่วยอำนวยความสะดวกเราได้มากกว่าที่คิดครับ

สิ่งนั้นก็คือการทำ link เชื่อมไปยังข้อมูลต่างๆ ที่เราอาจจำเป็นต้องใช้ไงครับ ไฟล์ PDF ก็คือไฟล์เอกสารที่เอาไว้อ่านหรือปริ้นท์ออกมาดูสวยงามราวกับต้นฉบับ แต่มันจะไม่สามารถเชื่อมโยงไปไหนต่อไหนได้ แต่แบบ html ซึ่งก็คือหน้าตาเว็บไซต์ที่เราเล่นกันอยู่นี่แหละ เขาสามารถเชื่อมโยงไปได้ไม่สิ้นสุด โดยเฉพาะการเชื่อมโยง Reference ด้านท้ายด้วย

ลองดูตัวอย่างจากฐานข้อมูล ACS: American Chemical Society นะครับ (รูปที่ 1) เมื่อเราค้นเจองานวิจัยที่ต้องการ ACS จะถามเราว่าอยากจะดู full text ในรูปแบบไหน ซึ่ง ACS มีให้เลือก 3 แบบ คือ

  •     Full Text HTML    คือการเปิด Full text ในรูปแบบหน้าตาเหมือนเว็บไซต์
  •     Hi-Res PDF    คือเปิดในรูปแบบ PDF ซึ่งจะมีหน้าตาเหมือนกับตัวเล่มทุกประการ
  •     PDF w/Links    คือเปิดในรูปแบบ PDF แต่แบบนี้ จะมีการผูก link ต่างๆ ไว้ในตัวเอกสารด้วย

รูปที่ 1 เลือกอ่านบทความจากฐานข้อมูล ACS

กรณีนี้เราจะลองเลือกแบบ html นะครับ ก็จะได้ตาม รูปที่ 2 เมื่อเลื่อนลงมาเรื่อยๆ เราก็จะได้อ่าน Full text ตามที่ต้องการ ซึ่งอาจจะไม่สะดวกเหมือนอ่าน PDF แต่สิ่งที่เพิ่มเติมมาก็อย่างเช่น เขาจะทำ link เพื่อพาเราไปยังส่วนที่จำเป็น (A) เช่น ดูรูปภาพประกอบ (Figures) หรือข้ามไปในส่วนของเอกสารอ้างอิง (References)  อีกส่วนหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ Related Content (B) คือการเชื่อมโยงไปยังบทความที่มีความเกี่ยวเนื่องกัน และ Other ACS contents by these authors คือการเข้าไปดูผลงานเรื่องอื่นๆ ของผู้ทำวิจัยเรื่องที่เรากำลังดูอยู่นี้

รูปที่ 2 ข้อมูลเพิ่มเติมนอกจาก fulltext

ทีนี้ลองเลื่อนมาดูที่ภาพประกอบนะครับ ถ้าเป็นไฟล์ PDF เราก็ต้องนำไปสแกนหรือไม่ก็ตัดภาพจากไฟล์ PDF ด้วยโปรแกรมอื่นๆ ซึ่งอาจจะยุ่งยาก แต่ถ้าเปิด Full text แบบ html เราก็จะได้หน้าตาแบบ รูปที่ 3 ซึ่งเมื่อเราคลิกไปที่รูป รูปก็จะขยายออกเป็นขนาดจริง ซึ่งใหญ่โตและคมชัดพอที่จะเอาไปใช้ประกอบงานวิจัยของเราต่อไปได้

รูปที่ 3 ไฟล์ภาพประกอบ

นอกจากภาพประกอบแล้วส่วนที่ html จะอำนวยความสะดวกอย่างมากคือ เอกสารอ้างอิง (References) อย่างใน รูปที่ 4 ฐาน ACS จะผูก link บทความเชื่อมไปยังปลายทางซึ่งอาจเป็นฐานข้อมูลอื่นหรือสำนักพิมพ์ที่จัดเก็บบทความนั้นๆ ให้ ทีนี้เราก็ไม่ต้องวิ่งหาให้เหนื่อยยากลำบากกายแล้วล่ะครับ แต่ว่าก็ยังมีข้อจำกัดเหมือนเดิมนะครับ คือบทความนั้นๆ จะต้องเป็นบทความในวารสารที่ห้องสมุดเราบอกรับด้วย

รูปที่ 4 เชื่อมโยงไปหาบทความอ้างอิงได้ด้วย

ทีนี้ลองมาดูฐานข้อมูลยอดนิยมอย่าง ScienceDirect กัน ถ้าอยากเปิดอ่านแบบ html เราก็คลิกที่ชื่อบทความได้เลย ก็จะขึ้นหน้าตาอย่าง รูปที่ 5 เมื่อเลื่อลงมาก็จะเป็น Full text ล้วนๆ ส่วนที่น่าสนใจก็เช่น ที่ชื่อผู้ทำวิจัยจะทำ Link เพื่อแสดงผลงานเรื่องอื่นๆ  (C)  Related Articles (D) ก็คือบทความอื่นที่มีเนื้อหาเชื่อมโยงกัน  Cited by (E) คือแสดงจำนวนการถูกนำไปอ้างอิง

รูปที่ 5 หน้าแสดงผลของ ScienceDirect

ส่วนของรูปภาพใน ScienceDirect ก็เช่นกัน เมื่อเจอรูปภาพเราก็คลิกที่คำสั่ง Full-size image ก็จะได้รูปภาพขนาดเต็ม (รูปที่ 6)

รูปที่ 6 รูปภาพประกอบจากฐาน ScienceDirect

ส่วน References ทาง SD ก็ผูก link ไว้ให้เกือบทุกบทความ ถ้าเป็นสิ่งพิมพ์ของ Elsevier ก็สบายเลย แต่ถ้าเป็นของสำนักพิมพ์อื่นเขาก็ทำ link ไว้ให้ (รูปที่ 7)

รูปที่ 7 ScienceDirect ทำ link โยงไปหา References ด้านท้ายให้ด้วย

เป็นยังไงบ้างครับ สะดวกกว่าไหมล่ะครับกับการเปิดอ่านแบบ html แต่ถ้ายังนิยมอ่านแบบ PDF ก็ไม่มีปัญหาครับ เพียงแต่ให้ทราบกันไว้ว่าถ้าเกิดอยากจะได้รูปภาพหรือต้องตามล่า References เพื่ออ่านประกอบ ก็ไม่ต้องมานั่ง search หาให้เสียเวลา ลองใช้วิธีนี้ดูนะครับ ส่วนฐานข้อมูลอื่นๆ ที่ผมไม่ได้ยกมาให้ดู ก็จะมีรูปแบบเหมือนๆ กันแหละครับ

——————————————————————————————————————————
อภิชัย อารยะเจริญชัย
หน่วยบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ฯ
ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

Advertisements
This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s