บรรณารักษ์ชวนรู้: “Journal Link” ลายแทงตามหาวารสาร

lib_knowledgeปัญหาหนึ่งที่เจอบ่อยพอๆ กับปัญหาการ download บทความจากวารสาร ก็คือ “ไม่รู้ว่าวารสารเล่มที่ต้องการนั้นอยู่ที่ไหน?” กรณีนี้จะเกิดกับวารสารฉบับพิมพ์หรือฉบับย้อนหลังที่เราไม่สามารถโหลดได้จาก E-Journals หรือ Databases แล้วถ้ามาหาที่ห้องสมุดแล้วก็ยังไม่เจอ ทีนี้ล่ะยุ่งเลย แล้วฉันจะไปหามันได้จากที่ไหนล่ะเนี่ย

หลายคนสุ่มหาจาก Google ครับ บางครั้งก็พอจะได้ข้อมูลแต่นั่นก็รู้สึกจะยุ่งยากกว่าที่เป็น เพราะเราต้องการหาแค่ว่ามันมีที่ห้องสมุดไหนในประเทศบ้างเท่านั้น บางทีค้นแล้วก็ไปเจอเอาที่ต่างประเทศซะงั้น วันนี้เลยอยากจะแนะนำเว็บไซต์ที่เอาไว้ค้นหาแหล่งวารสาร โดยเฉพาะวารสารฉบับย้อนหลัง หลายคนอาจจะคุ้นเคยกันดี แต่หลายคนยังไม่รู้จักหรือไม่เคยใช้ ลองมาทำความรู้จักกับเขาซะหน่อยนะครับ

Journal Link  เป็นฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสารในประเทศไทย เกิดจากความร่วมมือกันของห้องสมุดสมาชิกกว่า ๒๒๖ แห่ง ที่นำเอาข้อมูลวารสารที่ห้องสมุดของตนบอกรับมารวบรวมไว้เพื่อความสะดวกในการค้นหา ห้องสมุดมหาวิทยาลัยในประเทศไทยทุกแห่งเข้าร่วมเป็นสมาชิกครับ ดังนั้นจึงอุ่นใจได้ว่าวารสารวิชาการเล่มดังๆ จึงน่าจะมีให้บริการในประเทศบ้าง ถ้าไม่โชคร้ายจนเกินไปนักนะครับ

รูปที่ ๑ : หน้าต่างแรกของ Journal Link

รูปที่ ๑ : หน้าต่างแรกของ Journal Link

เริ่มต้นเข้าไปที่ www.Journallink.or.th เลยครับ จากหน้าแรกนี้ก็กด Continue ต่อไปได้เลยก็จะพบกับหน้าสำหรับสืบค้น (รูปที่ ๒) จะพบว่ามีเมนูให้เราใช้งานหลายตัว แต่ที่เราจะใช้บ่อยที่สุดก็คือ ชื่อวารสาร เพราะเราจะค้นหาแหล่งที่อยู่ของวารสารมากกว่าจะค้นจากชื่อห้องสมุด ส่วนเมนูอื่นๆ ที่อาจทำให้สับสนก็คือ สั่งสำเนาสิ่งพิมพ์ แต่ก่อนนั้น JL มีบริการสั่งสำเนาสิ่งพิมพ์ได้ด้วยนะครับ โดยจะคิดค่าบริการจากบัตร PIN คล้ายๆ บัตรเติมเงินนั่นแหละครับ แต่เมื่อปีที่แล้ว JL ได้ยกเลิกบริการนี้ออกไป ดังนั้นหากต้องการสั่งสำเนาจากห้องสมุดไหนก็ต้องติดต่อขอใช้บริการยืม ระหว่างห้องสมุดจากห้องสมุดที่ท่านสังกัดอยู่นะครับ

รูปที่ ๒ : หน้าเมนูสืบค้น คลิกตามลูกศรเพื่อเลือกค้นจากชื่อวารสาร

รูปที่ ๒ : หน้าเมนูสืบค้น คลิกตามลูกศรเพื่อเลือกค้นจากชื่อวารสาร

รูปที่ ๓ : ใส่คำค้นและเลือกเงื่อนไขการสืบค้น

รูปที่ ๓ : ใส่คำค้นและเลือกเงื่อนไขการสืบค้น

พอเลือกที่ ชื่อวารสาร ก็จะพบหน้าต่างใหม่ (รูปที่ ๓) ให้เรากรอกชื่อวารสารที่ต้องการหาลงไป (A) ที่ด้านล่างเขาจะมีคำอธิบายว่าจะใช้คำอย่างไรในการค้นนะครับ คือบางครั้งเราอาจจะจำชื่อเต็มของวารสารไม่ได้ หรือถ้าเป็นวารสารที่เราไม่คุ้นเคยก็อาจจะพิมพ์ไม่ถูกต้อง เขาจึงมีเมนูให้เลือกใช้คำอยู่ ๓ ประเภท (B) คือ

  • บางส่วนของชื่อ (Path of Journal Title) คือใส่คำใดจากส่วนใดก็ได้จากชื่อวารสารลงไป เช่น ใส่คำว่า ‘Polymer’ ผลการสืบค้นก็จะปรากฏชื่อวารสาร Biopolymer, Advances in Polymer Science, Journal of Polymer Science คือถ้าชื่อวารสารมีคำว่า Polymer อยู่ ระบบก็จะดึงออกมาให้
  • ส่วนต้นของชื่อ (Begin Path of Journal Title) คือต้องใส่คำที่เป็นคำขึ้นต้นของชื่อวารสาร อันนี้ระวังหน่อยนะครับ สมมุติว่าใส่คำว่า journal ลงไป เราก็จะได้ผลลัพธ์มหาศาล เพราะวารสารที่ขึ้นต้นด้วยคำว่า journal มีเป็นร้อยเป็นพัน ดังนั้นจึงควรใส่เพิ่มลงไปอีกซักคำหรือสองคำ จะได้เจาะจงลงไปว่าเป็นชื่อใด เช่น ‘Journal of Applied’ ระบบก็จะแสดงผลออกมาเช่น Journal of Applied Biochemistry, Journal of Applied Chemistry, Journal of Applied Geophysics ก็จะได้จำนวนน้อยว่าใส่เฉพาะคำว่า journal อย่างเดียว
  • ทั้งหมดของชื่อ (All of Journal Title) อันนี้ต้องใส่ชื่อเต็มๆ ของวารสาร ตกหล่นไปซักคำก็จะหาไม่พบ

ทีนี้ลองมาดูผลการสืบค้นกันนะครับ สมมุติผมค้นหาจากบางส่วนของชื่อ โดยใช้คำว่า Polymer ผลลัพธ์จะออกมาตามรูปที่ ๔ คือมีทั้งหมด ๕๒ รายการ ระบบจะเรียงรายชื่อวารสารมาให้ พร้อมกับหมายเลข ISSN เอาไว้ตรวจสอบอีกครั้งว่าตรงกับเล่มที่เราต้องการแน่ๆ (กรณีที่ถ้าเรามีเลข ISSN อยู่แล้ว ก็สามารถใช้เป็นคำค้นได้เลยเช่นกัน) คำที่เราใช้ค้นจะปรากฏสีแดง จากนั้นก็ไล่หาวารสารเล่มที่เราต้องการได้เลย

รูปที่ ๔ : รายการแสดงผลการสืบค้น ตัวสีแดงคือคำที่เราใช้ค้นหา

รูปที่ ๔ : รายการแสดงผลการสืบค้น ตัวสีแดงคือคำที่เราใช้ค้นหา

รูปที่ ๕ : รายละเอียดของวารสารเล่มที่เราต้องการว่าอยู่ที่ห้องสมุดไหนบ้าง

รูปที่ ๕ : รายละเอียดของวารสารเล่มที่เราต้องการว่าอยู่ที่ห้องสมุดไหนบ้าง

สมมุติว่าผมเลือกวารสารชื่อ Journal of Applied Polymer Science เมื่อคลิกลงไปก็จะได้ผลตามรูปที่ ๕ ระบบจะแจ้งข้อมูลของวารสารตัวนี้ว่าชื่ออะไร มีหมายเลข ISSN อะไร อยู่ที่เว็บไซต์ไหน ถ้าเราใช้เน็ตของมหิดลซึ่งบอกรับวารสารตัวนี้พอดี เราก็จะเข้าไปใช้งานหรือโหลด Full Text มาอ่านได้ทันที แต่ถ้าเกิดเราไปใช้เน็ตจากสถาบันอื่นที่ไม่ได้บอกรับ ก็จะเข้าไปโหลด paper ไม่ได้นะครับ ถัดลงมาที่ตารางด้านล่างก็จะเป็นรายชื่อห้องสมุดที่มีวารสารตัวนี้ให้บริการ พร้อมทั้งบอกเสร็จสรรพเลยว่าห้องสมุดแต่ละแห่งมีเล่มไหนให้บริการบ้าง อย่างเช่น Journal Applied Polymer Science ที่ผมลองเลือกดูนี้พบว่า ในประเทศไทยมีห้องสมุดที่บอกรับและให้บริการอยู่แค่ ๔ แห่งเท่านั้น คือที่ห้องสมุดคุณหญิงหลงฯ มอ. ห้องสมุดสตางค์ มหิดล ห้องสมุดศูนย์เทคโนโลยีและวัสดุแห่งชาติ และที่ สวทช. จากนั้นเราก็ไล่ดูเลยครับว่าเล่มที่เราต้องการนั้นอยู่ที่ห้องสมุดไหน เพราะแต่ละแห่งก็จะมีให้บริการไม่เหมือนกัน  เช่น ปี ๑๙๘๗ ที่ มอ. มีไม่ครบ แต่ที่ห้องสมุดสตางค์มีครบ อย่างนี้เป็นต้น ก็จะช่วยให้เราเลือกได้ว่าจะไปขอใช้บริการได้จากที่ไหนบ้าง

ทีนี้บางครั้งค้นหาแล้วไม่พบวารสารชื่อที่ต้องการ ก็เป็นไปได้ว่าวารสารชื่อนั้นไม่มีห้องสมุดแห่งไหนในประเทศไทยบอกรับเป็นสมาชิกเลยนั่นเองครับ และถ้าพบว่าห้องสมุดแห่งไหนมีให้บริการก็ต้องสอบถามเขาให้ดีนะครับว่าให้บริการในรูปแบบใด ยิ่งถ้าเป็นวารสารฉบับที่ค่อนข้างใหม่ บางทีก็อาจจะเปลี่ยนมารับในแบบออนไลน์แล้วก็ได้

คิดว่าน่าจะช่วยแก้ปัญหาในการตามหาวารสารของทุกท่านได้บ้างนะครับ เพราะจากการให้บริการผู้ใช้มานาน ผมพบว่าผู้ใช้หลายคนไม่รู้จริงๆ ว่าจะไปหาได้จากที่ไหนว่าวารสารที่ต้องการไปอยู่ที่ห้องสมุดใด ก็ลองเข้าที่ Journal Link นี้ดูนะครับ ค่อนข้างจะสมบูรณ์ทีเดียวเพราะห้องสมุดเกือบทั่วประเทศต่างเป็นสมาชิกทั้งนั้น แต่ยังมีปัญหาบ้างตรงที่การ Update ข้อมูลของแต่ละห้องสมุดที่อาจจะช้าบ้างเร็วบ้าง ดังนั้นเมื่อทราบว่าวารสารอยู่ที่ไหนแล้วก็ลองตรวจสอบโดยตรงที่ห้องสมุดนั้นก่อน จะได้ไม่ไปเสียเที่ยว หรือถ้าติดขัดตรงไหนก็สอบถามมาที่ผมได้ที่ ๐ ๒๒๐๑ ๕๗๑๘ ครับ (ห้องสมุดสตางค์ คณะวิทย์ มหิดล)

——————————————————————————————————————————
อภิชัย อารยะเจริญชัย
หน่วยบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ฯ
ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

Advertisements
This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s