บรรณารักษ์ชวนรู้ : ตามล่าหา Impact Factors (ตอน ๒)

lib_knowledgeต่อเนื่องจากคราวที่แล้วนะครับ เรากำลังตามล่าหาค่า Impact Factors กันอยู่ คราวก่อนเราเข้าไปดูลิสต์ค่า IF ของปีก่อนๆ จากเว็บของห้องสมุดสตางค์ไปแล้ว ทีนี้จะมาค้นหาของปีล่าสุดกันบ้างล่ะ

สิ่งที่มักจะสร้างความสับสนเสมอๆ ก็คือข้อมูลล่าสุดของ IF คือปีไหนกันแน่ ปัจจุบันคือปี 2011 แต่ค่า IF ที่ใช้ล่าสุดจะเป็น IF2010 …ทำไมไม่เป็น ๒๐๑๑ ตามปีปัจจุบันล่ะ ตรงนี้ทำเอาหลายคนมึนงงและถกเถียงกันมามาก

อธิบายง่ายๆ ก็คือ ค่า IF นั้นจะคำนวณบทความของวารสารที่ตีพิมพ์ผ่านมาแล้ว ๒ ปี และจำนวนครั้งที่ถูกนำไปอ้างในปีที่ต้องการหาค่า มาคำนวณเพื่อหาค่าเฉลี่ย ดังนั้นสมมุติว่าเราอยากได้ค่า IF ปี ๒๐๑๐ ของวารสาร A เราก็ต้องเอาจำนวนบทความของวารสาร A ในปี ๒๐๐๘ และ ๒๐๐๙ มาเป็นตัวตั้ง หารด้วยจำนวนครั้งที่ถูกนำมาอ้างอิงในปี ๒๐๑๐ ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นค่า IF สำหรับปี ๒๐๑๐ ดังนั้นปีนี้คือปี ๒๐๑๑ เขาก็ต้องเอาจำนวนบทความปี ๒๐๐๙ และ ๒๐๑๐ มารวมกัน หารด้วยจำนวนครั้งที่ถูกนำไปอ้างในปี ๒๐๑๑ มาคำนวณ แต่ถ้าปี ๒๐๑๑ มันยังไม่หมด เราก็เลยคำนวณค่าไม่ได้ ดังนั้นค่า IF ที่มีอยู่ล่าสุดจึงเป็นปี ๒๐๑๐ ด้วยประการฉะนี้

ถามว่าแล้วค่า IF ปี ๒๐๑๑  จะกำหนดคลอดเมื่อไหร่ล่ะ อันนี้ก็ต้องให้เวลา JCR เขารวบรวมข้อมูลและคำนวณด้วยนะครับ ไม่ใช่ว่าขึ้นปีใหม่แล้วจะได้ใช้เลย ตามปกติแล้วก็จะอยู่ในช่วงกลางๆ ปี ราวเดือนกรกฎาคมหรือกันยายน ฐานข้อมูล JCR ก็จะเปิดให้ค้นหาค่า IF ของปีล่าสุดได้แล้วล่ะครับ

ลองเข้าไปค้นหากันดูนะครับที่ ฐานข้อมูล Journal Citation Reports เข้าไปแล้วจะพบหน้าเว็บตาม รูปที่ ๑ ตรงกลางจอเขาจะแบ่งเป็นสองส่วน ด้านซ้ายจะให้เราเลือกว่าจะค้นหาค่า IF ของวารสารในสาขาวิทยาศาสตร์หรือสังคมศาสตร์ และเลือกปีที่ต้องการค้นหา (A) ส่วนฝั่งขวาจะเป็น Option ต่างๆ ที่เราจะใช้ในการค้นหา (B) ได้แก่

  • View a group pf journals by Subject Category, Publisher, Country/Territory – เลือกดูวารสารโดยแบ่งตามหมวดหมู่ สำนักพิมพ์ หรือตามประเทศที่ตีพิมพ์
  • Search for a specific journal – ค้นหาด้วยการใส่คำค้นเป็นชื่อวารสาร
  • View all journals – ดูรายการวารสารทั้งหมด
รูปที่ ๑ : หน้าแรกของฐานข้อมูล JCR สำหรับค้นหาค่า IF

รูปที่ ๑ : หน้าแรกของฐานข้อมูล JCR สำหรับค้นหาค่า IF

ในตัวอย่างผมลองค้นดูค่า IF2010 สาขาวิทยาศาสตร์ โดยเลือกแสดงผลตามหมวดหมู่นะครับ เมื่อกดปุ่ม Submit ก็จะได้หน้าตาตาม รูปที่ ๒ เขาก็จะให้เราเลือกหมวดหมู่ที่ต้องการ (C) โดย JCR จะคัดแยกวารสารที่มีออกตามหมวดหมู่หรือสาขาวิชา ดังนั้นวารสารบางชื่ออาจจะอยู่ได้หลายกลุ่มสาขาวิชา และเราก็สามารถเลือกได้ว่าจะให้แสดงผลเรียงตามลำดับอะไร เช่น เรียงตามชื่อวารสาร เรียงตามลำดับค่า IF เป็นต้น (D) สมมุติผมเลือกดูในสาขา Chemistry, Analytical และให้แสดงผลเรียงตามค่า IF

รูปที่ ๒ : เลือกดูรายการค่า IF โดยให้แบ่งตามสาขาวิชา

รูปที่ ๒ : เลือกดูรายการค่า IF โดยให้แบ่งตามสาขาวิชา

ผลลัพธ์จะออกมาตาม รูปที่ ๓ เป็นตารางแสดงค่าต่างๆ ของวารสาร และเรียงลำดับตามค่า IF (E) จากมากที่สุดไปหาน้อยที่สุด ชื่อวารสารนั้นจะแสดงเป็นตัวย่อ หากไม่แน่ใจชื่อว่าตรงที่เราตามหาอยู่ไหม ก็เช็คจากหมายเลข ISSN ก็ได้ นอกจากค่า IF แล้ว ยังแสดงค่าต่างๆ ที่จำเป็นและใช้ในการ Ranking วารสารอีกด้วย

รูปที่ ๓ : ตารางแสดงค่า IF ของวารสารเรียงลำดับจากค่า IF มากไปน้อย

รูปที่ ๓ : ตารางแสดงค่า IF ของวารสารเรียงลำดับจากค่า IF มากไปน้อย

กลับไปที่รูปที่ ๑ อีกครั้งนะครับ คราวนี้ถ้าผมมีชื่อวารสารอยู่ในมือแล้ว แต่อยากจะดูค่า IF สักหน่อย วิธีนี้ให้เลือก Option ฝั่งขวามือ (B) เป็น Search for a specific journals เพื่อใส่คำค้นเป็นชื่อวารสาร ก็จะได้หน้าตาตาม รูปที่ ๔ แบ่งเป็นสองฝั่งอีกแล้ว ฝั่งขวาให้เราใส่ชื่อวารสารที่เราต้องการหา ส่วนฝั่งซ้ายคือประเภทของการค้นหาว่าจะค้นหาจากอะไร

  • Full Journal Title – เราต้องใส่ชื่อเต็มที่ถูกต้องของวารสาร
  • Abbreviated Journal Title – ใส่ชื่อย่อที่ถูกต้องของวารสาร
  • Title Word – ใส่ชื่อวารสารเพียงบางส่วน
  • ISSN – ค้นหาจากหมายเลข ISSN

จะเห็นว่าสองข้อแรกนั้นถ้าเราไม่แม่นชื่อเต็มหรือชื่อย่อก็จะค้นไม่เจอ จึงแนะนำให้ใช้ Title Word จะง่ายกว่า เพราะใส่ลงไปเพียงบางคำ ระบบก็จะค้นให้ เพราะบางทีเราอาจจะไม่แน่ใจว่าชื่อวารสารที่เราจะหานั้นมันชื่ออะไรกันแน่ อย่างในตัวอย่างผมลองใส่คำว่า Journal of Polymer เพราะผมไม่แน่ใจว่ามันชื่ออะไรแน่ แต่จำได้เลาๆ ว่าประมาณนี้นี่แหละ ลองค้นดูละกัน … เอ้า คลิก … ระบบก็จะแสดงผลตาม รูปที่ ๕ ปรากฏว่าได้ผลลัพธ์ ๗ รายการที่มีคำว่า Journal of Polymer อยู่ในชื่อวารสาร ผมก็มาดูว่าชื่อไหนกันแน่ที่ต้องการ

รูปที่ ๔ : ค้นหาค่า IF ด้วยการใส่ชื่อวารสาร

รูปที่ ๔ : ค้นหาค่า IF ด้วยการใส่ชื่อวารสาร

รูปที่ ๕ : จากคำค้น Journal of Polymer ระบบบอกว่าพบอยู่ ๗ รายการ

รูปที่ ๕ : จากคำค้น Journal of Polymer ระบบบอกว่าพบอยู่ ๗ รายการ

ทีนี้ลองดูที่ชื่อวารสารแต่ละชื่อนะครับว่ามันสามารถ link ต่อไปได้อีก ผมลองคลิกเข้าไปที่ชื่อวารสาร J POLYM RES จะเกิดอะไรขึ้น …

ก็จะได้ผลลัพธ์ตาม รูปที่ ๖ คือจะแสดงข้อมูลอย่างละเอียดมากๆ ของวารสารชื่อนี้ ได้แก่ Journal Information (F) คือชื่อเต็ม ชื่อย่อ สำนักพิมพ์ ISSN ตีพิมพ์ในประเทศอะไร กำหนดออกเท่าไหร่ จัดอยู่ในสาขาวิชาอะไร และถ้ามองที่ตารางแสดงค่าต่างๆ ด้านบน นอกจากค่า IF แล้วยังมีตัวเลขอื่นๆ อีกหลายตัวคือ 5-Year Impact Factor, Immediacy Index, Cited Half-Life และ Citing Half-Life ซึ่งค่าเหล่านี้จะถูกยกมาอธิบายว่ามากจากไหน คำนวณออกมาได้อย่างไร (รูปที่ ๗)

รูปที่ ๖ : เมื่อคลิกที่ชื่อวารสารจะปรากฏหน้าจอแบบนี้ ด้านบนเป็นตารางแสดงค่าต่างๆถัดลงมาเป็นข้อมูลของวารสารว่าชื่อเต็มอะไร ชื่อย่ออะไร พิมพ์ที่ไหน เป็นต้น

รูปที่ ๖ : เมื่อคลิกที่ชื่อวารสารจะปรากฏหน้าจอแบบนี้ ด้านบนเป็นตารางแสดงค่าต่างๆ
ถัดลงมาเป็นข้อมูลของวารสารว่าชื่อเต็มอะไร ชื่อย่ออะไร พิมพ์ที่ไหน เป็นต้น

รูปที่ ๗ : ด้านล่างถัดลงมาจะแสดงวธีการคำนวณค่า IF และค่าอื่นๆ ของวารสารชื่อนั้น

รูปที่ ๗ : ด้านล่างถัดลงมาจะแสดงวธีการคำนวณค่า IF และค่าอื่นๆ ของวารสารชื่อนั้น

นี่แหละครับวิธีการหาค่า IF จากฐานข้อมูล JCR ที่เล่ามานี้เป็นขั้นตอนการค้นแบบทั่วๆ ไป ซึ่งไม่ยากเลยใช่ไหมครับ ที่หน้าเว็บอาจจะมี link อื่นๆ อีกมากมาย ลองคลิกเข้าไปศึกษากันดูได้นะครับ สำหรับท่านผู้ใช้ที่ไม่ใช่เป็นบุคลากรของมหดิล หรือว่าไม่สามารถเข้าใช้งานฐานข้อมูลผ่านระบบของมหิดลได้ สามารถติดต่อมาสอบถามค่า IF ได้นะครับที่ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข อีเมล์ lisc@mahidol.ac.th หรือโทร. ๐-๒๒๐๑-๕๗๑๘

——————————————————————————————————————————
อภิชัย อารยะเจริญชัย
หน่วยบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ฯ
ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s