การตลาดกับห้องสมุด: โครงการอ่านหนังสือด้วย QR Code ที่ออสเตรีย

หลายท่านคงเคยทราบข่าวการช้อปปิ้งรูปแบบใหม่ที่กำลังนิยมในเกาหลี คือการซื้อของผ่านสมาร์ทโฟน ไม่ใช่การซื้อของผ่านเว็บไซต์แบบทั่วๆ ไป แต่เขาใช้เทคโนโลยี QR Code ในการสั่งของโดยใช้สมาร์ทโฟนเป็นเครื่องมือ

เดี๋ยวนี้คนเกาหลีเขาซื้อของกันแบบนี้ครับ

เดี๋ยวนี้คนเกาหลีเขาซื้อของกันแบบนี้ครับ

ตามสถานีรถไฟหรือย่านชุมชนของเกาหลี เขาจะมีแผงสินค้าติดตามจุดต่างๆ แผงที่ว่านี้เป็นเพียงโปสเตอร์รูปภาพ ไม่มีสินค้าจริงวาง สินค้าแต่ละชิ้นจะมี QR Code หรือ Barcode ติดไว้ ถ้าเราต้องการซื้อสินค้าชิ้นไหนก็ใช้สมาร์ทโฟนถ่าย Code เหล่านั้น ก็จะเป็นการสั่งสินค้า แล้วทางผู้จำหน่ายก็จะจัดส่งมาให้ถึงบ้าน สินค้าส่วนใหญ่ก็จะเป็นพวกสินค้าบริโภคทั่วๆ ไป ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ข่าวว่าบริการแบบนี้ได้รับความนิยมมาก แล้วทางผู้จัดจำหน่ายรายใหญ่อย่าง Tesco ก็เห็นช่องทางในการทำการตลาด จึงกระโดดเข้ามาร่วมวงด้วยแล้ว หลายประเทศในยุโรปก็เริ่มใช้กันบ้างแล้วเหมือนกัน

หากมองในแง่การตลาดนี่คือการจัดการเรื่อง Place หนึ่งในส่วนผสมทางการตลาดที่สำคัญอย่างได้ผลทีเดียว

จำได้ไหมครับส่วนผสมทางการตลาดมีอะไรบ้าง ทฤษฎีโบราณ 4Ps ยังคงใช้ได้เสมอนะครับ ก็คือ Product Price Place Promotion รูปแบบการขายของแบบนี้นอกจากจะจัดการเรื่องของ Place แล้ว ถ้ามองดีๆ นี่ก็เป็นการ Promotion อีกรูปแบบหนึ่งเหมือนกัน

ทีนี้เขาไม่ได้ใช้เฉพาะแค่ซื้อของเข้าบ้าน ที่ประเทศออสเตรียเขามีโครงการที่ชื่อว่า Projekt Ingeborg เขาจะเอาสติ๊กเกอร์สีเหลืองสดใสที่มี QR Code ไปติดตามที่ชุมชน เพื่อให้ประชาชนได้อ่านหนังสือกัน เพราะ Code พวกนี้จะเชื่อมต่อไปยังหนังสือที่ทางโครงการจัดไว้ ทีนี้ไม่ว่าจะอยู่จุดไหนก็สามารถอ่านหนังสือได้จากสมาร์ทโฟนหรืออุปกรณ์ไอทีต่างๆ เป็นบริการฟรีที่ชาวเมืองชอบกันมาก

คุณน้องคนนี้เป็นพรีเซนเตอร์โครงการ

คุณน้องคนนี้เป็นพรีเซนเตอร์โครงการ

โครงการนี้เป็นโครงการส่งเสริมการอ่านของเมือง จุดมุ่งหมายสำคัญคือเขาอยากให้ห้องสมุดสามารถเข้าถึงประชาชนได้ง่าย (เห็นไอเดียเขาไหมครับ ห้องสมุดต้องเข้าถึงประชาชน ไม่ใช่ให้ประชาชนเข้าถึงห้องสมุด) โดยมองว่าปัจจุบันแทบทุกคนต่างใช้สมาร์ทโฟนหรือไม่ก็มีอุปกรณ์ไอทีติดตัวกันทั้งนั้น อย่ากระนั้นเลย จงใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์และสร้างเสริมปัญญากันดีกว่า โครงการนี้เริ่มต้นเมื่อกลางปีที่แล้วโดยเริ่มจากหนังสือราว ๗๐ เล่ม แต่เชื่อว่าตอนนี้น่าจะขยายเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิมแล้วและเป็นไปได้ว่าน่าจะขยายไปตามเมืองอื่นๆ ด้วยเช่นกัน

ไอเดียนี้ผุดขึ้นครั้งแรกที่เมือง Klagenfurt ซึ่งเป็นเมืองที่ไม่มีห้องสมุดสาธารณะ แสดงว่าเขาขวนขวายและกระหายที่จะอ่านหนังสือกันมากเลยทีเดียว

ในรถไฟที่ประเทศสเปน มีหนังสือ สตีป จ็อบส์ ด้วยนะครับ

ในรถไฟที่ประเทศสเปน … มีหนังสือ สตีป จ็อบส์ ด้วยนะครับ

ในประเทศสเปนก็มีการส่งเสริมการอ่านแบบนี้เหมือนกันกับโครงการ National Reading Plan เขาจะเอา QR Code ไปติดตามสถานีรถไฟ แต่ของสเปนเขาไม่ได้ให้อ่านทั้งเล่ม แต่เขาจะให้อ่านแค่บทแรกของหนังสือเท่านั้น ถ้าเกิดติดใจก็ไปซื้ออ่านหรือไม่ก็เข้าไปหาอ่านในหอสมุด เป็นการกระตุ้นให้ประชาชนเกิดอยากจะอ่านหนังสือขึ้นมา

ผมคิดว่าเขาอาจจะมีข้อตกลงกันกับสำนักพิมพ์หรือเจ้าของลิขสิทธิ์หนังสือด้วย แต่ถ้าบ้านเราจะนำมาใช้บ้างก็ยังนึกไม่ออกว่าจะสำเร็จไหม บางสำนักพิมพ์บ้านเราก็เริ่มใช้วิธีนี้แล้วเหมือนกัน (แต่ไม่ได้ไปติด Code ตามที่ต่างๆ) แต่ยังจำกัดเฉพาะสมาชิกที่ต้องจ่ายเงินซื้อ ก็คือยังไม่ฟรีนั่นล่ะ ก็เห็นใจอยู่ครับว่าอย่างไรมันก็ยังเป็นธุรกิจอยู่ สำนักพิมพ์ คนเขียน เขาก็ยังต้องอยู่ต้องกิน ครั้นจะเอามาแจกอ่านกันฟรีๆ ก็กระไรอยู่

แต่นี่ยังไม่น่าห่วงเท่ากับความกังวลที่ว่า ถ้าเอามาแจกให้อ่านฟรีกันจริงๆ จะมีคนอ่านไหม เพราะเห็นคนไทยชอบใช้สมาร์ทโฟนกันในเรื่องไม่ค่อยเป็นเรื่องสักเท่าไหร่

————————————————————————————————————————————
อภิชัย อารยะเจริญชัย
หน่วยบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ฯ
ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

Advertisements
This entry was posted in การตลาดกับห้องสมุด and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s