ห้องสมุดการ์ตูน…จุดประกายการอ่าน

วันนี้บรรณารักษ์จะชวนมาอ่านการ์ตูนกันครับ

หลายคนมีการ์ตูนเป็นจุดเริ่มต้นของการเป็นนักอ่าน เพราะมันอ่านง่าย เข้าใจง่าย มีภาพประกอบทำให้เราสนใจ การ์ตูนน่าจะเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมสากลเหมือนๆ กับเพลงที่แม้จะฟังภาษาไม่ออกแต่เราก็ซาบซึ้งเหมือนกันได้ การ์ตูนก็เช่นกัน อากัปกิริยาของตัวละครทำให้เราเข้าใจมุขได้เหมือนๆ กันทั้งที่บางครั้งเราก็อ่านไม่ออก หรือบางครั้งไม่มีคำบรรยายด้วยซ้ำ

เด็กๆ ในยุคนี้ค่อนข้างจะโชคดีที่สังคมเปิดกว้างขึ้นสำหรับการ์ตูน บรรณารักษ์จำได้ว่าสมัยเป็นเด็กน้อยครั้งนักที่จะมีโอกาสได้อ่าน เอาแค่ให้ได้มีการ์ตูนสักเล่มก็นับว่ายากเลย ด้วยการเลี้ยงดูของพ่อแม่ในยุคนั้นซึ่งบรรณารักษ์เชื่อว่าหลายบ้านก็คงคล้ายๆ กัน คือมองว่าการ์ตูนเป็นสิ่งไร้สาระ แต่ในยุคสมัยนี้การ์ตูนกลายเป็นสิ่งที่แสนจะธรรมดาในสังคมไทย มันคือการเริ่มต้นของเด็กๆ หลายคนที่จะเติบโตมากลายเป็นหนอนหนังสือตัวยง ถึงอย่างนั้นก็ดีการ์ตูนก็ยังแฝงพิษภัยไว้เช่นกัน หากมีการนำเสนอแนวคิดด้านใดด้านหนึ่งอย่างสุดโต่ง

บรรณารักษ์เชื่อว่าทางที่ดีคุณพ่อคุณแม่ไม่จำเป็นต้องห้ามหรอกครับ เพราะเดี๋ยวนี้การ์ตูนมีทั่วไปจะหาอ่านที่ไหนก็ได้ แต่เราควรอยู่กับเขาให้มากขึ้นดีกว่าไหม อ่านกับเขาด้วยเสียเลย และช่วยแนะนำ คัดกรอง น่าจะเป็นหนทางที่ดีกว่า แถมยังสร้างความผูกพันระหว่างกันได้ดีอีกด้วยนะครับ

ตามประสาคนรักการ์ตูน เชื่อว่าหลายท่านก็คงคิดฝันคล้ายๆ กันว่าอยากจะมีห้องสมุดที่มีแต่การ์ตูนบ้างจังเลย ตอนนี้บ้านเราก็มีแล้วนะครับ ชื่ออย่างเป็นทางการก็คือ “ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ ห้วยขวาง” อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกรุงเทพมหานคร ด้วยแนวคิดที่ว่า “การ์ตูน…แรงบันดาลใจ สู่การอ่าน” (Cartoon…Inspiration of Reading) เป็นการมองการ์ตูนในแง่บวก ภายในเขามีหนังสือและสื่อต่างๆ ที่เกี่ยวกับการ์ตูนเอาไว้มากมาย ที่นี่จึงน่าจะเรียกได้ว่าเป็นห้องสมุดการ์ตูนของประเทศไทยก็คงจะไม่ผิดนัก

28c9c28c3df06fc60e6bc17c9abc39c1ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ ห้วยขวาง (ห้องสมุดการ์ตูน)

002มีการทำ Timeline การ์ตูนไทยด้วย

003ตกแต่งบรรยากาศได้น่านั่งมาก
ขอบคุณภาพประกอบสวยๆ จาก www.letcomic.com

ในต่างประเทศเขาก็มีห้องสมุดทำนองนี้อยู่เหมือนกันครับ ขออนุญาตยกตัวอย่างประสบการณ์ตรงที่บรรณารักษ์เคยไปเยี่ยมชมมา ก็คือ ห้องสมุดการ์ตูน กรุงโซล เล่าให้ฟังก่อนนะครับว่าที่เกาหลีนั้นเขามีแนวคิดที่จะผลักดันการ์ตูนให้เป็นอุตสาหกรรมเช่นเดียวกับที่ญี่ปุ่นทำสำเร็จมาแล้ว เราคงทราบกันดีว่าการ์ตูน หรือ มังงะ ของญี่ปุ่นนั้นครองตลาดโลกมานาน ไม่ใช่แค่เพียงการ์ตูนเท่านั้น เขายังขยายอาณาจักรด้วยการใช้คาแร็คเตอร์ของการ์ตูนมาผลิตเป็นสินค้าต่างๆ สำหรับประเทศญี่ปุ่นนั้น การ์ตูนไม่ใช่เพียงสิ่งบันเทิง แต่นี่คือวัฒนธรรมประจำชาติของพวกเขาอย่างหนึ่ง แถมยังพัฒนามาเป็นอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรมได้อย่างเหลือเชื่อ ปีหนึ่งๆ ทำรายได้เข้าประเทศนับหมื่นล้านเยนทีเดียว ซึ่งยักษ์ใหญ่น้องใหม่อย่างเกาหลีต้องการจะเป็นแบบนั้นบ้าง

ที่โซลเขามีหน่วยงานที่ชื่อว่า Seoul Business Agency ทำหน้าที่ดูแลช่วยเหลือทุกสิ่งอันที่จะก่อให้เกิดผลประโยชน์ทางธุรกิจ และมีหน่วยงานย่อยอีกแห่งหนึ่งคือ Seoul Animation Center อันนี้ล่ะครับคือการทุ่มเทเพื่อพัฒนาการ์ตูนของพวกเขาให้ก้าวหน้าทัดเทียมหรือแซงหน้าพี่เบิ้มอย่างญี่ปุ่น SAC จะทำหน้าที่ทุกสิ่งอันเพื่อที่จะนำพาการ์ตูนสัญชาติเกาหลีมุ่งสู่อินเตอร์ให้ได้ เริ่มตั้งแต่กระบวนการผลิต การนำเสนอ จัดอีเวนต์ ส่งออก จัดจำหน่าย คือเขามองการ์ตูนเป็นเหมือนสินค้าที่สามารถสร้างรายได้เข้าประเทศได้จนเกิดเป็น Animation Industry และแน่นอนว่าภาครัฐก็ยื่นมือเข้ามามีส่วนร่วมด้วย

006ทางเข้า Cartoon Museum ที่กรุงโซล

004มีการ์ตูนให้เลือกดูกันเป็นร้อยๆ เรื่อง

สำนักงานของ SAC นั้นใหญ่โตโอฬารพอดูครับ มีส่วนของห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ โรงฉายภาพยนตร์ สตูดิโอสำหรับทำ Workshop ครบวงจรเชียวล่ะ ในส่วนของห้องสมุดนั้นมีขนาดไม่ใหญ่โตนัก แต่ก็อัดแน่นไปด้วยการ์ตูนทั้งของเกาหลีและของประเทศอื่นๆ แต่โดยมากก็ยังหนีไม่พ้นการ์ตูนญี่ปุ่น ส่วนการ์ตูนทางฝั่งตะวันตกนั้นยังน้อยอยู่

ห้องสมุดที่นี่เข้าฟรี อ่านฟรี ไม่ต้องทำบัตรสมาชิกให้ยุ่งยาก บรรณารักษ์คุยกับเจ้าหน้าที่ที่นั่นได้ความว่า ทุกๆ วันจะมีคนเกาหลีเข้ามาอ่านการ์ตูนที่นี่ และบางครั้งเป็นผู้ใหญ่มากกว่าเด็กๆ ด้วยซ้ำ ที่นี่มีระบบห้องสมุดอัตโนมัติช่วยการค้นหาด้วยนะครับ เสียอย่างเดียวว่าพื้นที่เล็กไปสักนิด แต่ก็คงไม่เป็นอุปสรรคสำหรับคอการ์ตูนหรอกจริงไหมครับ

007นอกจากการ์ตูนแล้ว ยังมีหนังสือที่เกี่ยวกับอนิเมชั่นอีกเพียบ

005เด็กๆ ตั้งหนาตั้งตาอ่านการ์ตูนกันราวกับจะมีสอบ

ส่วนชั้นบนนั้นเป็นส่วนของมิวเซียม มีการจัดแสดงความเป็นมาและการ์ตูนสัญชาติเกาหลีที่ดังๆ แล้วยังมี DVD การ์ตูนเป็นร้อยๆ เรื่องให้ยืมมาเปิดดูโดยไม่เสียเงิน จะนอนดูทั้งวันเขาก็ไม่ว่า และยังมีส่วนของโรงฉายภาพยนตร์ เอาไว้เวลามากันเป็นหมู่คณะใหญ่ๆ ซึ่งเจ้าหน้าที่เขาเล่าว่าโดยมากก็จะเป็นโรงเรียนที่พาเด็กๆ มากันเป็นคณะใหญ่ๆ

เทียบกันแล้วห้องสมุดการ์ตูนบ้านเรากับบ้านเขาคงไม่ต่างกันนัก ด้วยแนวคิดของการส่งเสริมการอ่านที่ใช้การ์ตูนเป็นเชื้อไฟ จุดประกายให้เด็กๆ รักการอ่าน ต่างกันที่บ้านเรานั้น บรรณารักษ์ยังไม่ค่อยมั่นใจว่าภาครัฐจะเข้ามาส่งเสริมได้สักกี่มากน้อย วงการการ์ตูนบ้านเรานั้นไม่ได้ด้อยไปกว่าประเทศอื่น ฝีมือของนักเขียนการ์ตูนไทยโกอินเตอร์ได้สบาย ขอเพียงมีคนผลักดันส่งเสริม บรรณารักษ์เชื่อว่าการ์ตูนไทยไปไกลแน่นอน

Link ที่น่าสนใจเกี่ยวกับการ์ตูนครับ

– ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ ห้วยขวาง

– Facebook สถาบันการ์ตูนไทย มูลนิธิเด็ก

– สถาบันการ์ตูนไทย มูลนิธิเด็ก

– LET’S Comic

– Seoul Animation Center

————————————————————————————————————————————
อภิชัย อารยะเจริญชัย
หน่วยบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ฯ
ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

This entry was posted in การอ่าน and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s