บรรณารักษ์ชวนอ่าน: อารยธรรมดาราศาสตร์ไทย

lib_readดาราศาสตร์ เป็นหนึ่งในศาสตร์ที่เก่าแก่ของโลก จุดเริ่มต้นมาจากการสังเกตของมนุษย์ต่อดวงดาวหรือวัตถุต่างๆ บนฟากฟ้า มีการจดบันทึก จนพบว่าวัตถุบนท้องฟ้าเหล่านั้นมีจังหวะการเคลื่อนที่ ต่อมามนุษย์จึงสามารถคำนวณการโคจร ความรู้ที่สะสมมาจากอดีตจึงทำให้มนุษย์ในยุคต่อๆ มาสามารถเข้าใจความเป็นไปจนก่อกำเนิดเป็นวิชาดาราศาสตร์

ดาราศาสตร์ในอดีตนั้นมักถูกใช้เพื่อกิจกรรมทางสังคม พิธีกรรม การก่อสร้าง การทำปฏิทิน แล้วจึงมีพัฒนาการเรื่อยมาจนกลายเป็นวิชาดาราศาสตร์ในฐานะขอการเป็นวิชาวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ในทุกวันนี้ ดาราศาสตร์กับคนไทยแม้จะค่อนข้างห่างไกลจากกันในยุคปัจจุบัน แต่ในอดีตนั้นมีความใกล้ชิดกันอย่างแนบแน่น โดยเฉพาะกับราชสำนัก ซึ่งส่งผลเชื่อมโยงมาถึงประชาชนในด้านต่างๆ

ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข ขอแนะนำหนังสือชุด อารยธรรมดาราศาสตร์ไทย เป็นการรวบรวมความรู้ที่เข้าถึงได้ยาก มาประมวลและเรียบเรียงอย่างเป็นระบบ เข้าใจได้ง่ายขึ้น แสดงความสัมพันธ์ของดาราศาสตร์กับประเทศไทยที่มีมายาวนาน แบ่งออกเป็นสามเล่ม ได้แก่ ดาราศาสตร์ไทยพื้นบ้าน โบราณคดีดาราศาสตร์ไทย และ ดาราศาสตร์ราชสำนัก จัดทำโดย สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) : National Astronomical Research Institute of Thailand (Public Organization)

daraดาราศาสตร์ไทยพื้นบ้าน (Call No.: QB82.T5 ว228ด 2556)
เล่มนี้จะแสดงภูมิหลังทางความเชื่อ และแนวคิดเดี่ยวกับดาราศาสตร์ตามความเข้าใจของคนไทยสมัยโบราณ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับตำนานหรือความเชื่อทางศาสนา การสังเกตดวงดาวของชาวไทยโบราณจะใช้ในการอ้างอิงเพื่อกิจกรรมต่างๆ พิธีกรรมทางศาสนา พิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน การเกิด การตาย ฤดูกาล การเพาะปลูก รวมไปถึงความเชื่อทางโหราศาสตร์

โบราณคดีดาราศาสตร์ไทย (Call No.: QB82.T5 ป136บ 2556)
เล่มนี้จะพาย้อนอดีตไปสำรวจความรู้ทางดาราศาสตร์ยุคโบราณจากแหล่งอารยธรรมโบราณ อาทิ บาบิโลเนีย อียิปต์ อารยัน อินเดีย ก่อนจะไหลบ่าเข้าสู่ดินแดนสุวรรณภูมิ ก่อให้เกิดความรู้ด้านดาราศาสตร์ที่นำมาใช้กับความรู้ด้านสถาปัตกรรม การสร้างบ้านสร้างเมือง สร้างศาสนสถาน ซึ่งยังคงหลงเหลือเป็นหลักฐานทางโบราณคดีให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา

ดาราศาสตร์ราชสำนัก  (Call No.: QB82.T5 อ658ด 2556)
ราชสำนักได้นำเอาวิชาดาราศาสตร์มาใช้ให้เป็นประโยชน์หลานด้านในการบริหารรัฐและประชาชน ด้วยคติความเชื่อของคนโบราณที่ยังไม่เข้าใจปรากฏการณ์หลายอย่าง วิชาดาราศาสตร์จึงเข้ามามีบทบาทผ่านรูปแบบการทำนายผ่านโหรหลวง ดาราศาสตร์ยังใช้คำนวณวันเวลาจนกลายเป็นปฏิทิน ใช้กำหนดพิธีกรรม ช่วงเวลาการเพาะปลูก ฯลฯ ซึ่งล้วนแต่กระจายสู่ประชาชนผ่านราชสำนัก

——————————————————————————————————————-

David_JR
หนังสือชุดนี้ได้รับความอนุเคราะห์จาก
Prof.Dr. David Ruffolo จากภาควิชาฟิสิกส์
ห้องสมุดขอขอบพระคุณอาจารย์มา ณ ที่นี้ด้วยครับ

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนอ่าน and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s