“ถ้าเกิดไฟไหม้ไม่ต้องเก็บเครื่องเพชร ให้เก็บหนังสือก่อน”

แต่ไหนแต่ไรมา บทบาทของผู้หญิงในสังคมไทยหากว่ากันตามจริงนับว่าเป็นรองผู้ชายอยู่มากโข ยิ่งกับเรื่องการศึกษาเล่าเรียนด้วยแล้ว ยากนักที่จะมีโอกาสได้เรียนเขียนอ่านเหมือนผู้ชาย แม้จะเป็นเจ้านายฝ่ายในก็ยังไม่ได้รับโอกาสเท่าใดนัก

K2584609-12ประเทศสยามในสมัยแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเปิดประเทศเพื่อคบค้ากับชาวต่างชาติมากขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นว่าประเทศสยามเป็นอารยะ ประชาชนต่างตื่นตัวรับวัฒนธรรมและวิทยาการของชาติตะวันตก รวมถึงค่านิยมในการให้บุตรหลานได้เล่าเรียนหนังสือมากขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสนับสนุนการศึกษาในทุกระดับ โดยเฉพาะพระราชโอรสและพระบรมวงศานุวงศ์ ถึงอย่างนั้นก็ยังติดธรรมเนียมบางประการที่ทำให้สตรีไม่อาจได้รับการศึกษาเทียบเท่าบุรุษ

สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทางตระหนักถึงคุณประโยชน์ของการศึกษา ทรงมั่นพระทัยว่าหากสตรีมีโอกาสศึกษาเท่ากับบุรุษแล้ว ก็จะสามารถร่วมมือกันสร้างความก้าวหน้าให้กับประเทศไทยได้เช่นกัน การจะพัฒนาประเทศนั้นขึ้นอยู่กับการศึกษาของประชาชนเป็นสำคัญ จึงโปรดให้จ้างอาจารย์ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเข้ามาสอนเจ้าฟ้าหญิงในพระราชสำนักฝ่ายในตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ อีกทั้งยังทรงปลูกฝังอุปนิสัยรักการศึกษาให้แก้ข้าหลวงที่อยู่ในพระอุปถัมภ์ ซึ่งทุกคนจะได้รับการศึกาาตามสมควรตามลำดับ

K11952997-6ในการนี้ สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร พระราชธิดาบุญธรรมในสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ซึ่งมีความใกล้ชิดกับพระองค์อยู่ตลอดมา ทรงเข้าพระทัยและเห็นด้วยกับพระเจตนารมณ์ อีกทั้งพระองค์ยังทรงศึกษาเล่าเรียนศิลปวิทยาการต่างๆ ด้วยความสนพระทัยยิ่ง ทรงโปรดที่จะเรียนรู้วัฒนธรรมของชาวตะวันตกที่อาจต้องใช้ในชีวิตประจำวัน อาทิ การจัดโต๊ะ วิธีเสิร์ฟ วิธีรับประทานอาหารของชาวตะวันตก เป็นต้น นอกจากนี้พระองค์ยังทรงให้การสนับสนุนให้สตรีทั่วไปได้รับการศึกษา พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างสถานศึกษาใหม่ๆ เช่น โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศ โรงเรียนฝึกหัดครูเพชรบุรีวิทยาลงกรณ์ โปรดอุดหนุนค่าใช้จ่ายต่างๆ ของโรงเรียนในพระอนุเคราะห์ อีกทั้งยังมีพระประสงค์พัฒนาความรู้ความสามารถของสตรีให้ก้าวหน้าทันสมัยอยู่ตลอดเวลา

ในส่วนพระองค์เองทรงมีความสนพระทัยศึกษาหาความรู้ด้วยพระองค์เองอยู่เสมอ โดยเฉพาะกับการทรงหนังสือ ทรงสั่งหนังสือนำเข้าจากต่างประเทศมากมาย วารสารวิชาการ นวนิยาย ก็ทรงโปรดเช่นกัน โปรดทรงหนังสือก่อนพระบรรทมจนดึกดื่น ขนาดที่พระพี่เลี้ยงต้องหาทางมิให้ทรงหนังสือดึกเพราะเกรงพระพลานามัยจะไม่แข็งแรง ทรงมีพระดำริว่า วิชาความรู้เท่านั้นที่จะเป็นสมบัติเพียงอย่างเดียวที่ติดตัวไปจนตาย “ของประดับถ้าไม่รู้จักเก็บรักษาก็สูญหายได้ แต่วิชาความรู้นั้นติดตัวไปตลอดชีวิต” รวมถึงพระดำรัสที่สะท้อนถึงความรักหนังสือของพระองค์ที่ว่า

“…ถ้าเกิดไฟไหม้ไม่ต้องเก็บเครื่องเพชร ให้เก็บหนังสือก่อน…”

_--_300_4
เรียบเรียงจาก
ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. (2556). “…ถ้าเกิดไฟไหม้ไม่ต้องเก็บเครื่องเพชร ให้เก็บหนังสือก่อน…” ใน วาทะเล่าประวัติศาสตร์. หน้า 178-183. กรุงเทพ : มติชน.
มีให้บริการที่ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข เลขหมู่ DS571 ศ336ว 2556

Advertisements
This entry was posted in การอ่าน and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s