บรรณารักษ์ชวนรู้: เกร็ดควรรู้เรื่อง ราชาศัพท์

lib_knowledgeช่วงใกล้วันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ มักจะมีการใช้คำถวายพระพรกันมากมาย และหลายครั้งพบว่ามีความเข้าใจผิดอยู่เกี่ยวกับคำที่มีความหมายถึง อายุ

คำว่า “พระชนมพรรษา” มาจากคำว่า ชนม (ชม-มะ) แปลว่า การเกิด ชีวิต และคำว่า พรรษา (พัน-สา) แปลว่า ปี คำว่า พระชนมพรรษา (ชน-มะ-พัน-สา) จึงหมายถึงปีของชีวิตหรือ อายุ เป็นคำราชาศัพท์สำหรับพระมหากษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมราชินี หากจะบอกว่ามีอายุเท่าไร ให้ใช้คำว่า ทรงเจริญพระชนมพรรษา และใช้คำว่า พรรษา แทนคำว่า ปี เช่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๘๔ พรรษา

อีกคำหนึ่งที่ใช้กันไม่ถูกต้องคือคำว่า “พระชนมายุ” มีความหมายถึง มีอายุ ใช้สำหรับ สมเด็จพระบรมราชชนก สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เช่น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ ๖๐ พรรษา

60197-211x300อีกคำหนึ่งที่พบบ่อยคือ พระชันษา ใช้สำหรับพระราชวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า ลงมาจนถึงพระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้า มีความหมายเช่นเดียวกันว่า มีอายุ เช่น สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี สิ้นพระชนม์เมื่อพระชันษา ๘๕ ปี

เรียบเรียงจาก
– สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. (๒๕๕๕). ราชาศัพท์. กรุงเทพ : สำนักงาน.
– เว็บไซต์ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา http://goo.gl/G2xqbF

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s