ไพโรเจน คืออะไร

lib_knowledgeเมื่อไม่นานมานี้เกิดเหตุการณ์สะเทือนขวัญเมื่อระบบดับเพลิงเกิดการระเบิดขึ้นจนทำให้มีผู้เสียชีวิต ต้นตอที่แท้จริงนั้นอยู่ระหว่างการสืบสวน แต่ที่ทำให้คนไทยสนใจมากคือเรื่องของ สารดับเพลิงไพโรเจน ที่หลายคนยังไม่เข้าใจว่ามันคืออะไร หนำซ้ำเมื่อตอนที่เป็นข่าวใหม่ๆ มีสำนักข่าวบางแห่งให้ข่าวว่าเป็นการระเบิดของ ไฮโดรเจน ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดเนื่องจากการออกเสียงที่คล้ายกันนั่นเอง

10410590_10153414104587267_1444006205379935400_n

บรรณารักษ์มีโอกาสได้สนทนากับ รศ. ดร.เอกสิทธิ์ สมสุข ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจกรรมนักศึกษา และเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ท่านเล่าให้ฟังอย่างง่ายๆ ว่าไพโรเจนคืออะไร สรุปความได้ว่าไพโรเจนนั้นเป็นสารดับเพลิงชนิดหนึ่ง ประกอบไปด้วยดินประสิว และ ไนโตรเซลูโลส (สำลีชับดินประสิว) เป็นส่วนประกอบหลัก โดยถูกแปรรูปให้อยู่ในสถานะของแข็ง จนเมื่อมันเจอกับความร้อนที่มีอุณหภูมิ 175 องศาเซลเซียส ก็จะแปรสภาพเป็นแก๊ส กระจายเป็นละอองทั่วบริเวณที่เกิดเพลิงไหม้

แล้วมันช่วยดับไฟได่อย่างไร? … อาจารย์เอกสิทธิ์จึงเล่าถึงมูลเหตุของการเกิดเพิลงไหม้เสียก่อน ว่าต้องมีองค์ประกอบหลักๆ คือ มีเชื้อเพลิง มีออกซิเจน มีอุณหภูมิที่สูง และการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่บางประการ ทั้งหมดรวมกันทำให้เกิดเพลิงไหม้ ซึ่งไพโรเจนจะเข้ามาทำการตัดตอนองค์ประกอบเหล่านี้

แก๊สที่เล่าไว้ตอนต้นนั้นจะประกอบด้วย โปรตัสเซียมคาร์บอเนต คาร์บอนไดออกไซด์ ไนโตรเจน ไนโตรเจนออกไซด์ น้ำ ทั้งหมดจะเข้ามาเพิ่มสัดส่วนของอากาศภายในพื้นที่ บางคนเข้าใจว่าไพโรเจนจะเข้ามากำจัดออกซิเจนเพื่อดับไฟ แท้จริงแล้วออกซิเจนยังเท่าเดิม แต่ถูกเบียดด้วยแก๊สต่างๆ ที่ว่ามานี้ ทำให้สัดส่วนของออกซิเจนในอากาศลดลง ประกอบกับยังทำหน้าที่หยุดการเกิดปฏิกิิรยาลูกโซ่ที่ก่อให้เกิดไฟ และดินประสิวในไพโรเจนเมื่อแตกตัวก็จะเข้ามาลดอุณหภูมิ พอปัจจัยการเกิดเพลิงไหม้ถูกตัดตอนลง ไฟก็เลยดับนั่นเอง

ขอขอบพระคุณ รศ. ดร.เอกสิทธิ์ สมสุข ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจกรรมนักศึกษา ที่ได้ช่วยไขข้อสงสัยในเรื่องนี้ และยังช่วยอธิบายจนสร้าง Infographic ขึ้นมาประกอบเพื่อเผยแพร่ความรู้สู่สังคมอีกด้วย

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s