บรรณารักษ์ชวนรู้ : ๑๘ สิงหาคม “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ”

(ภาพจาก www.chaoprayanews.com)

(ภาพจาก http://www.chaoprayanews.com)

“…ที่ประทับส่วนพระองค์ในพระบรมมหาราชวังนั้น เต็มไปด้วยเครื่องมือต่างๆ ทั้งทางด้านปรัชญาและการคำนวณ มีนาฬิกาทั้งตั้งและแขวนแบบปารีส เครื่องวัดอุณหภูมิ เครื่องวัดความกดอากาศ กล้องส่องทางไกล กล้องจุลทัศน์…หรือจะกล่าวได้ก็คือเครื่องมือและเครื่องใช้สอยทั้งหมดที่อาจหาได้ในห้องทำงานหรือห้องสมุด ของนักปรัชญาเมธีที่เชี่ยวชาญในทวีปยุโรป…”

เซอร์จอห์น บาวริ่ง ได้เขียนบรรยายถึง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสนพระทัยใน “วิทยาศาสตร์” อันเป็นศาสตร์ที่ค่อนข้างใหม่สำหรับชาวสยามในยุคนั้น แต่พระองค์ได้ให้ความสำคัญและทรงมีพระอัจฉริยภาพมองการณ์ไกลว่า วิทยาศาสตร์ จะมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศและแสดงให้ชาวต่างชาติเห็นว่าชาวสยามมิใช่บ้านป่าเมืองเถื่อน

King_Mongkut_Solar_Eclipse_Expeditionพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงฉายภาพร่วมกับเจ้าเมืองสิงคโปร์และแขกต่างประเทศ
ณ ค่ายหลวงหว้ากอ (ภาพจาก wikipedia)

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคำนวณหาเวลาในการเกิดสุริยคราสเต็มดวง เมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๑ และทรงคำนวณทราบว่าจะมองเห็นได้ดีที่สุดจากหมู่บ้านที่อยู่ห่างไกลออกไปทางภาคใต้ ใกล้ฝั่งตะวันออกของแหลมมาลายู จึงทรงจัดงานมหาสมาคมขึ้น ณ ตำบลหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๑พระราชอาคันตุกะที่เข้าร่วมงานมหาสมาคมในครั้งนั้นล้วนแต่เป็นผู้มีความสำคัญและทรงอิทธิพลต่อวงการต่างๆ อาทิ ผู้สำเร็จราชการเกาะสิงคโปร์ ผู้รักษาการกงสุลอังกฤษประจำกรุงเทพฯ และนักดาราศาสตร์จากประเทศต่างๆ เข้าร่วมสังเกตการณ์

วันที่ ๑๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๕ คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเห็นชอบให้วันที่ ๑๘ สิงหาคม ของทุกปีเป็น “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติและพระปรีชาสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเพื่อเป็นการส่งเสริมและเผยแพร่ผลงานการค้นคว้าวิจัยทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศ

ที่มา
๑) เว็บไซต์กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เข้าถึงได้จาก http://www.most.go.th
๒) ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จกรมพระยา. (๒๕๔๗). เรื่องพระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพ : มหามกุฎราชวิทยาลัย.

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s