บรรณารักษ์ชวนรู้: แต่งกายไปงานศพ

ธรรมเนียมปฏิบัติยามไปงานศพของชาวไทยก็เป็นเช่นดังธรรมเนียมสากล คือแต่งกายด้วยชุดสีดำหรือขาว แต่ในสมัยก่อน ชาวไทยมีกุศโลบายแยบคายกว่านั้น ด้วยการจำแนกความเชื่อมโยงกับผู้วายชนม์ด้วยสีของเครื่องแต่งกาย

ประชาชนแต่งขาวไว้ทุกข์ในงานพระบรมศพ รัชกาลที่ ๕
(ภาพจากหนังสือ ธรรมเนียมพระบรมศพและพระศพเจ้านาย)

สีของเครื่องแต่งกายในงานศพของคนไทยสมัยโบราณกำหนดไว้สามสี คือ ดำ ขาว ม่วงแก่หรือน้ำเงินแก่ แบ่งเป็น
สีขาว สำหรับผู้ที่อายุน้อยกว่าผู้วายชนม์
สีดำ สำหรับผู้ที่อาวุโสกว่าผู้วายชนม์
นุ่งสีม่วงแก่หรือน้ำเงินแก่ สวมเสื้อสีขาว สำหรับผู็ที่มิได้เป็นญาติกับผู้วายชนม์
นุ่งสีดำสวมเสื้อสีขาว สำหรับมิตรสหายที่สนิทกับผู้วายชนม์

เช่นนี้ เมื่ออยู่ภายในงานก็จะแยกแยะได้ว่าใครเป็นใคร ดังนั้นผู้จะไปงานศพในสมัยก่อนก็ต้องพิจารณาให้ดีว่าตนเกี่ยวข้องกับผู้วายชนม์อย่างไร

พระยาอนุมานราชธน ได้บันทึกไว้ว่า ในสมัยก่อนเจ้าภาพที่มั่งมีจะแจกผ้าขาวและผ้าดำให้แก่ญาติมิตรที่จะมาร่วมงานศพ ผู้มีอายุจะแต่งดำ ผู้เยาวจะแต่งขาว การนุ่งนั้นทั้งชายและหญิงจะนุ่งผ้าโจงกระเบนก็ได้ หรือหญิงนุ่งผ้าถุง ชายนุ่งกางเกงจีนขาวหรือดำ ประเพณีนี้เลิกไปนับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๘๔

ความนิยมแต่กายแบบสากลคือชายนุ่งกางเกงฝรั่ง สวมเสื้อเชิ้ต ผูกเน็คไท พันแบขทุกข์สีดำ ส่วนหญิงแต่งชุดสีดำแบบตะวันตก เกิดขึ้นเมื่อหลังสงครามโลก ครั้งที่ ๒

ที่มา :
๑. นนทพร อยู่มั่งมี และ ธัชชัย ยอดพิชัย. (๒๕๕๑). ธรรมเนียมพระบรมศพและพระศพเจ้านาย. กรุงเทพฯ : มติชน.
๒. สมภพ ภิรมย์. (๒๕๓๙). พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิง.

Advertisements
This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s