บรรณารักษ์ชวนรู้: พระที่นั่งไพศาลทักษิณ

พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญที่เกี่ยวเนื่องกับพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข ขอนำข้อมูลที่น่าสนใจมาเผยแพร่แก่ผู้ที่สนใจศึกษาค้นคว้า

พระมหามณเฑียร ภาพจาก http://www.prachachat.net

พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เป็นหนึ่งในหมู่พระมหามณเฑียร ตั้งอยู่กลางระหว่างท้องพระโรงหน้าของพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน กับ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมีลักษณะเป็นพระที่นั่งโถงยาว ยกพื้นสูง ทอดยาวไปตามทิศตะวันออก-ทิศตะวันตก ผนังด้านทิศเหนือประดิษฐานพระสยามเทวาธิราช ด้านหลังพระวิมานเป็นพระทวารเทวราชมเหศวร เป็นพระที่นั่งที่ประทับเสวยพระกระยาหาร ที่ประทับทรงพระสำราญ หรือที่ประทับประกอบพระราชนุกิจ เช่น การบำเพ็ญพระราชกุศลภายใน การเสด็จออกให้เจ้านายฝ่ายในเข้าเฝ้าฯ เป็นต้น

พระที่นั่งองค์นี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ คือเป็นพระวิมานที่บรรทมของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อทรงพระชรา และเสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งองค์นี้

ภายในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ (ภาพจาก หนังสือสถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งองค์นี้ เนื่องด้วยพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทได้ประดิษฐานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ด้วยเหตุนี้ในกาลต่อมาจึงถือเป็นราชประเพณีที่จะทรงรับพระบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งในหมู่พระมหามณเฑียรนี้ พระที่นั่งองค์นี้เป็นที่ประดิษฐานพระที่นั่งที่ประทับสำหรับการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกโดยเฉพาะ ได้แก่ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ พระที่นั่งภัทรบิฐ อีกทั้งยังเป็นที่ประดิษฐานพระสยามเทวาธิราช ปูชนียวัตถุสำคัญที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในรัชสมัยของพระองค์

พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เป็นสถานที่สำคัญในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักดราช ๒๕๖๒ ได้แก่ การบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ในวันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๒ และการเชิญพระสุพรรณบัฎ ดวงพระราชสมภพ และพระราชลัญจกร ในวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๖๒

เรียบเรียงจาก
“พระที่นั่งไพศาลทักษิณ”. ใน สถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง เล่ม ๑. หน้า ๖๓-๖๕. สำนักราชเลขาธิการ. กรุงเทพ : โรงพิมพ์กรุงเทพ (๑๙๘๔).

พระที่นั่งภัทรบิฐ (ภาพจาก หนังสือสถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง)

กลางองค์พระที่นั่ง ประดิษฐานพระสยามเทวาธิราช พร้อมเครื่องบูชาแบบจีน (ภาพจาก หนังสือสถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง)

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s