บรรณารักษ์ชวนรู้: สมเด็จพระบรมราชินี และ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ

สมเด็จพระบรมราชินี และ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ ต่างกันอย่างไร

ความหมายของ พระบรมราชินีนาถ นั้น หมายถึง สมเด็จพระราชินี ที่ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนในกรณีที่พระมหากษัตริย์ไม่สามารถปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้ ในประเทศไทยมี สมเด็จพระราชินีนาถอยู่สองพระองค์ คือ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ) พระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสยุโรปในปี พ.ศ. ๒๔๔๐ เพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศในยุโรป

สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ
และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 

สมเด็จพระราชินีนาถพระองค์ที่สองคือ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน ทรงดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ ออกผนวช เป็นระยะเวลา ๑๕ วัน เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๙

ขณะเดียวกันคำว่า สมเด็จพระราชินีนาถ ยังหมายถึง พระเจ้าแผ่นดินที่เป็นผู้หญิง ในความหมายที่ว่าทรงครองราชสมบัติตามสิทธิ์ของพระองค์ จึงมีสิทธิ์และมีอำนาจในการบริหารราชการแผ่นดินอย่างเป็นทางการ อาทิ สมเด็จพระราชินีนาถแมรี่ที่ ๑ แห่งอังกฤษ (Queen Mary I of England) สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย แห่งสหราชอาณาจักร (Queen Victoria Queen of the United Kingdom) เป็นต้น

สมเด็จพระราชินีนาถแมรี่ ที่ ๑ และ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย

คำว่า “นาถ” นั้น สะกดด้วย ถ เพียงตัวเดียว มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ว่า ที่พึ่ง เป็นที่พึ่งพิง แต่หลายท่านใช้ผิดโดยใช้คำว่า “นารถ” ซึ่งไม่ปรากฎความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ส่วนคำว่า “นารท” ที่พบได้บ่อยเช่นกันนั้น ก็ไม่ปรากฎในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานเช่นกัน อาจพบได้ในพจนานุกรมฉบับอื่นๆ ที่เขียนขึ้นโดยนักวิชาการหรือสำนักพิมพ์ต่างๆ โดยคำว่า “นารท” พบในวรรณคดีเรื่อง รามเกียรติ์ ใช้เรียกตัวละคร พระนารทฤาษี หรือ นารทมุนี จึงอาจอนุมานว่ามีความหมายถึง ฤาษี

ที่มา
– พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๓๐, ๒๕๔๒, ๒๕๕๔
– มานิต มานิตเจริญ. (๒๕๔๓). พจนานุกรมไทย. กรุงเทพ : รวมสาส์น.
– สุปัญญา ชมจินดา. (๘ พฤษภาคม ๒๕๖๒). สมเด็จพระบรมราชินีนาถ. แหล่งที่มา (http://www.royin.go.th)

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s