บรรณารักษ์ชวนรู้: วันชาติ (๕ ธันวาคม)

“วันชาติไทย” เริ่มมีเป็นครั้งแรกในสมัยรัฐบาล พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง วันชาติ ลงวันที่ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๘๑ โดยถือเอาวันที่ ๒๔ มิถุนายน เป็นวันชาติ ซึ่งเป็นวันที่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองโดย คณะราษฎร จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตย และมีการเฉลิมฉลองวันชาติเป็นครั้งแรกในวันที่ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๘๒ ในรัฐบาล พันเอก หลวงพิบูลสงคราม (จอมพล แปลก พิบูลสงคราม)


ศรีกรุง ฉบับพิเศษ วันที่ ๒๔ มิถุนายน ๒๔๘๔ (๓)

การกำหนดวันที่ ๒๔ มิถุนายน เป็นวันชาตินั้น ดำเนินการต่อมาอีก ๒๑ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๐๓ รัฐบาล จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ออกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้ถือวันพระราชสมภพเป็นวันเฉลิมฉลองของชาติไทย ความตอนหนึ่งว่า

“…คณะกรรมการนี้ได้พิจารณาแล้ว เสนอความเห็นว่า ประเทศต่าง ๆ ได้เลือกถือวันใดวันหนึ่งที่มีความสำคัญเกี่ยวเนื่องกับชนในชาติต่างๆกัน โดยถือเอาวันประกาศเอกราช วันอิสรภาพ วันตั้งถิ่นฐาน วันสาธารณรัฐ วันสถาปนาพระราชวงศ์ บ้าง ซึ่งไม่เหมือนกัน แต่ประเทศที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขของชาติโดยทั่วไปนั้น ได้ถือเอาวันพระราชสมภพของพระมหากษัตริย์เป็นวันเฉลิมฉลองของชาติ เช่น ประเทศอังกฤษ เนเธอร์แลนด์ เดนมาร์ก สวีเดน ญี่ปุ่น ฯลฯ เป็นต้น แม้ประเทศไทยเราเองก็ได้ถือเอาวันพระราชสมภพเป็นวันเฉลิมฉลองของชาติไทยมาแล้ว เพิ่งจะมากำหนดเอาวันที่ ๒๔ มิถุนายน เป็นวันชาติเพิ่มขึ้นอีกวันหนึ่งในระยะหลังนี้เอง

คณะกรรมการฯจึงมีความเห็นว่า เพื่อให้เป็นไปตามขนบประเพณีของประเทศที่พระมหากษัตริย์เป็นประมุข และเป็นการสมัครสมานสามัคคีรวมจิตใจของบุคคลในชาติโดยทั่วกัน จึงสมควรจะถือเอาวันพระราชสมภพของพระมหากษัตริย์เป็นวันเฉลิมฉลองของชาติไทยต่อไป โดยยกเลิกวันชาติในวันที่ ๒๔ มิถุนายน เสีย…”

ดังนั้น ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๓ จึงถือเอาวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ เป็นวันชาติไทย สืบมา

แต่ภายหลังการเสด็จสวรรคตของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๙ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้วันที่ ๕ ธันวาคม ของทุกปี ยังคงเป็นวันพ่อแห่งชาติ และวันชาติ ต่อไป (๒)

ที่มา
๑. วันชาติ (๒๘ พฤษภาคม ๒๕๕๖) โดย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา
๒. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กําหนดวันสําคัญของชาติไทย ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔ ตอนพิเศษ ๔๔ง วันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/E/044/1.PDF
๓. สื่อมวลชน กับ วันชาติ ๒๔ มิถุนายน. (๔ ธันวาคม ๒๕๖๒) เข้าถึงได้จาก https://www.matichon.co.th/prachachuen/prachachuen-scoop/news_1544148

This entry was posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s