Category Archives: บรรณารักษ์ชวนดู

บรรณารักษ์ชวนดู: หนังสือของพ่อ

ประมาณ ๔-๕ ปีที่ผ่านมา เมื่อใกล้ถึงวันที่ ๕ ธันวาคม ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข และหน่วยจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ จะจัดนิทรรศการเล็กๆ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ โดยนำสิ่งพิมพ์ต่างๆ ที่มีในห้องสมุดที่เนื้อหาเกี่ยวกับพระองค์ท่านมาจัดแสดง ซึ่งทุกครั้งจะมีผู้ใช้ห้องสมุดแวะเวียนมาชมไม่ขาดสาย ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข แม้จะเป็นห้องสมุดเฉพาะทาง คือให้บริการสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นสำคัญ แต่ก็มีคอลเลคชันสิ่งพิมพ์ด้านอื่นๆ ด้วย โดยเฉพาะคอลเลคชันของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ และพระบรมวงศานุวงศ์ เมื่อถึงช่วงเทศกาลสำคัญ มักจะมีผู้ใช้บริการทั้งจากคณะวิทยาศาสตร์หรือบุคคลทั่วไป มาหยิบยืมหรือทำสำเนาข้อมูลอยู่เสมอ หนังสือบางเล่มทรงคุณค่าด้วยความที่มีอายุมากและหายาก หลายท่านจึงไม่กล้าหยิบใช้ ต้องมาสอบถามจากบรรณารักษ์อยู่หลายหน ภายหลังช่วงเวลาแห่งความอาดูรของชาวไทยทั้งประเทศ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๙ ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข จึงรวบรวมสิ่งพิมพ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู: ๑๐ สุดยอดหนังไซไฟที่ควรดู (ตอนจบ)

คราวก่อนบรรณารักษ์แนะนำหนังไซไฟขึ้นหิ้งที่เราควรจะหามาดูซักครั้งไปแล้ว ๕ อันดับ คราวนี้มาอีก ๕ อันดับที่เหลือกันเลยครับ ๖. Blade Runner (๑๙๘๒) ในปี ๒๐๑๙ (ก็อีกไม่กี่ปีล่ะสิ) โลกจะมีการผลิตมนุษย์เทียมขึ้นเพื่อใช้ให้ทำงานที่เสี่ยงอันตราย แต่มนุษย์เทียมพวกนี้กลับแหกกฎด้วยการเข้ามาอาศัยปะปนกับมนุษย์ จึงต้องมีหน่วยปราบปรามมนุษย์เทียมขึ้น  พระเอกของเราก็คือ ริค (แฮร์ริสัน ฟอร์ด สมัยยังหนุ่มฟ้อ) ต้องทำหน้าที่ไล่ล่ามนุษย์เทียมพวกนี้ แต่เขากลับเริ่มตั้งคำถามและพยายามหาคำตอบของความหมายในการมีชีวิต หนังวาดภาพการสร้างมนุษย์เทียมไว้อย่างเหลือเชื่อ ซึ่งในปัจจุบันเทคโนโลยีก็ก้าวหน้าแม้จะยังไม่ใกล้เคียงกับที่จินตนาการ แต่ก็เป็นเป็นได้ว่าในอนาคตมนุษย์เทียมอาจจะมีขึ้นมาจริงๆ ก็ได้ นอกจากนี้หนังยังสอดแทรกประเด็นทางสังคมเกี่ยวกับชนชั้นและสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมืองอีกด้วย ๗. Alien (๑๙๗๙) จุดเริ่มต้นของหนังชุดเอเลี่ยนที่สร้างกันมาถึงสี่ภาค เมื่อยานขนส่งสินค้าลำหนึ่งต้องลงจอดฉุกเฉินบนดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง แต่แล้วกลับมีสิ่งมีชีวิตปริศนาที่เล็ดรอดขึ้นมาบนยาน พร้อมกับการตายอย่างสยดสยองของลูกเรือทีละคนๆ จนเหลือเพียง เอลเลน ริปลี่ย์ (ซิกอร์นี่ย์ วีเวอร์) … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู: ๑๐ สุดยอดหนังไซไฟที่ควรดู (ตอนแรก)

หนังแนววิทยาศาสตร์หรือ SciFi (Science Fiction) เป็นหนังอีกแนวหนึ่งที่ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาสร้างอยู่บ่อยครั้ง แต่ก็มีข้อแม้อยู่เหมือนกัน เพราะถ้าคนสร้างมือไม่ถึงล่ะก็ หนังจะออกมาน่าเบื่อและชวนลุกหนี เหมือนอย่างที่ครั้งหนึ่ง The Battlefield Earth ทำให้ชื่อของ จอห์น ทราโวลต้า กลับไปจมอยู่ก้นบ่ออีกครั้ง หรือบางครั้งที่ผู้สร้างมัวแต่ไปสนใจเรื่องเอฟเฟคจนละเลยบทหนัง ก็ทำให้หนังดูไม่น่าเชื่อถือ ขาดหลักเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ จนเจ๊งมาแล้วหลายเรื่อง เหนืออื่นใดเลยต้องไม่ลืมว่า นักวิทยาศาสตร์เขาก็ดูหนังเหมือนกันนะ ดังนั้นการสร้างหนังที่ไร้เหตุผลหรือสักแต่ว่าสร้างขึ้นมาโดยปราศจากการศึกษาให้ละเอียด ก็มักจะกลายเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์ เพราะอาจทำให้ผู้คนเข้าใจผิดได้ในบางเรื่อง แม้ว่าจุดประสงค์หลักของการดูหนังจะเพื่อความบันเทิงก็ตาม แต่อย่างน้อยก็น่าจะมีหลักเกณฑ์หรือแทรกประเด็นสาระลงไปบ้างสักหน่อย มีสถาบันการศึกษาหลายแห่งที่หยิบเอาหนังเหล่านี้มาเป็นเครื่องมือประกอบการเรียนการสอน นอกจากจะทำให้นักเรียน นักศึกษาสนใจแล้ว ยังสามารถหยิบเอาประเด็นต่างๆ ในหนังมาถกเถียงอภิปรายกันในเชิงวิชาการได้อย่างออกรสและไม่น่าเบื่อ ซึ่งบรรณารักษ์คิดว่าเป็นแนวคิดที่ไม่เลวเลยทีเดียว บรรณารักษ์จึงขอหยิบเอาสุดยอดหนังวิทยาศาสตร์ ๑๐ เรื่อง ที่คัดแล้วว่ายอดเยี่ยมที่สุด จากการคัดเลือกโดยสถาบันภาพยนตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Film … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู: นิทรรศการภาพเขียน L’art de Marsi

เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ห้องสมุดสตางค์ ได้รับแผ่นพับและโปสเตอร์ประชาสัมพันธ์ นิทรรศการแสดงภาพเขียน หม่อมเจ้ามารศีสุขุมพันธ์ บริพัตร (L’art de Marsi) จาก ศ.ดร. ม.ร.ว. ชิษณุสรร สวัสดิวัตน์ ซึ่งท่านเป็นอาจารย์ผู้ใหญ่ที่ให้ความช่วยเหลือและคอยชี้แนะสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ห้องสมุดสตางค์อยู่เนืองๆ ชาวห้องสมุดจึงให้ความเคารพท่านเป็นอย่างมาก แน่นอนว่าเมื่อท่านอุตส่าห์แวะเวียนมาเยี่ยมทั้งที เราก็เลยอยากจะช่วยประชาสัมพันธ์งานให้เสียหน่อย งานนี้เป็นการจัดแสดงภาพเขียนครับ เคยจัดมาแล้วหนหนึ่งเมื่อเดือนมีนาคม ๒๕๕๓ แต่คราวนั้นไปจัดที่สยามพารากอน แต่ครั้งนี้ย้ายมาจัดที่ หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ กรุงเทพ ถนนราชดำเนิน ก็คืออาคารธนาคารกรุงเทพ ตรงเชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ ตรงข้ามป้อมมหากาฬนั่นล่ะครับ ครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา โดยหม่อมเจ้ามารศีฯ ทรงมีความใกล้ชิดกับสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ตั้งแต่เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ ทรงวาดภาพถวายตามพระราชเสาวณีย์หลายภาพ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู : S1MONE…จงเสพสื่ออย่างมีสติ

(บางส่วนของเนื้อหาเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน) เมื่อวานนี้ผมเพิ่งเขียนถึง “สื่อ” ในกรณีเรื่องอื้อฉาวของการเสนอข่าวที่ผิดพลาดของสำนักข่าวบีบีซี ผมแสดงความเห็นในมุมของผู้รับสารที่จำเป็นต้องมีกระบวนการ “กรอง” ด้วยตนเองก่อนเป็นเบื้องต้น มีผู้อ่านส่งข้อความมาร่วมแสดงความเห็นที่ไปในทางเดียวกัน คือการสื่อสารที่แสนจะว่องไวในยุคนี้ คนรับสารอย่างเราๆ จึงจำเป็นต้องถือตะแกรงเอาไว้ข้างหนึ่ง หรืออาจะสองข้างด้วยซ้ำ เพื่อร่อนเอาตะกอนของความไม่จริง อคติ ข้อบิดเบือนต่างๆ ออกไปให้มากที่สุด แต่คำถามก็ยังคงค้างคาอยู่ว่า แล้วเราจะกรองมันได้อย่างไร วันนี้เลยนึกสนุกเมื่อคิดถึงเรื่องสื่อขึ้นมา ผมนึกถึงหนังสนุกๆ เรื่องหนึ่งที่ว่าด้วยเรื่องของการทำหน้าที่ของสื่อ อาจจะไม่ได้เหมารวมถึงสื่อทั้งหมดนะครับ แต่ก็ถือว่าเป็นตัวแทนของสื่อในยุคที่พวกเขากำลังเล่นบทพระเจ้าที่ชี้นำว่าอะไรดำ อะไรขาว สื่อ สามารถสร้างให้คนเป็นวีรบุรุษและสร้างให้คนเป็นผู้ร้ายเพียงชั่วข้ามคืน มันก็น่าแปลกที่คนเราสามารถเชื่อถือสื่อได้มากขนาดนี้ ทั้งที่ก็ด่าว่าสื่อไม่เป็นกลาง สื่อหลอกลวง แต่พวกเราก็ยังเสพสื่อกันอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ทั้งที่เพิ่งด่าเขาไปอยู่หยกๆ แถมในยุคสมัยนี้เราเองนั่นแหละที่สวมบทบาทสื่อเองด้วยซ้ำ โดยอาศัยโซเชียลมีเดียอย่างที่ท่านกำลังอ่านอยู่นี่ไงล่ะครับ ในวงการภาพยนตร์นั้น มักนำเรื่องราวของ “สื่อ” มานำเสนอในรูปแบบที่ต่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสื่อโทรทัศน์ ที่ถูกนำมาวางตัวให้เป็น “ผู้ร้าย” … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู : Shine บทเพลงบรรเลงชีวิตคน (บ้า)

ว่ากันว่า อัจฉริยะกับความบ้า ห่างกันเพียงกระดาษแผ่นเดียว ซึ่งสำหรับ เดวิด เฮลฟ์ก็อตต์ กระดาษแผ่นนั้นคงจะต้องบางเอามากๆ บรรณารักษ์เคยแนะนำภาพยนตร์หรือหนังสือที่ว่าด้วยเรื่องราวของ “อัจฉริยะ” ที่มีพฤติกรรมแปลกๆ ไปแล้วอย่างเช่น จอห์น แนช หรือ พอล แอร์ดิช คราวนี้จะขอแนะนำอัจฉริยะแห่งวงการดนตรีคลาสสิกที่ชีวิตของเขาก็เพี้ยนได้ใจอีกเหมือนกัน เดวิด เฮลฟ์ก็อตต์ (David Helfgott ช่างบังเอิญเหลือเกินที่ดันไปพ้องเสียงกับ Help God) เป็นนักเปียโนขั้นเทพชาวออสซี่ แววอัจฉริยะของเขาเริ่มต้นตั้งแต่ยังเด็ก จนล่วงเข้าสู่วัยรุ่นเขาก็กวาดรางวัลระดับประเทศได้ถึง ๖ สมัย (ABC Instrumental and Vocal Competition) แต่แล้วโชคชะตาก็เล่นตลก เขาป่วยเป็นโรคจิตเภทที่เรียกว่า Schizoaffective Disorder เดวิดต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลนานกว่า ๑๒ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู | Tagged , , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู : The Professor and His Beloved Equation

เคยมีคนกล่าวไว้ว่า การเรียนวิทยาศาสตร์ จำเป็นต้องมีพื้นฐาน “คณิตศาสตร์” แม้ว่ามันจะเป็นศาสตร์แขนงเดียวกันก็ตาม แต่มันก็เป็นพื้นฐานของพื้นฐานที่สำคัญสำหรับวิทยาศาสตร์สาขาอื่นๆ (อันนี้บรรณารักษ์คิดเอง) แต่ก็ยังมีคนอีกมากที่ตั้งหน้าตั้งตาศึกษาคณิตศาสตร์อย่างถึงแก่นจนเลยความเป็นพื้นฐานไปไกลลิบ ซึ่งสำหรับบรรณารักษ์แล้วคงจะเรียนแบบนั้นไม่ไหวแน่นอน เพราะคณิตศาสตร์ของบรรณารักษ์นั้นคงไปไกลไม่เกินบวกลบเลขในชีวิตประจำวัน เคยสงสัยกันไหมครับว่าใครกันที่คิดค้นเจ้าสูตรคำนวณอะไรไม่รู้มากมาย รากเอย ตรีโกณเอย พายเอย แคลคูลัสเอย และตัวประหลาดอะไรอีกสารพัดที่ดูเหมือนภาษาต่างดาวซึ่งคงจะมีแต่พวกเขาเท่านั้นที่เข้าใจ ตอนเด็กๆ บรรณารักษ์จำได้ว่างงเหลือแสนที่ทำไมวิชาเลขถึงได้มี x y เข้ามาปนด้วย แม้ตอนนี้ก็ยังสงสัยว่าเราจะคำนวณค่าอะไรกันมากมายโดยที่บางครั้งคิดว่ามันอาจเป็นเพียงเกมสนุกๆ สำหรับนักวิชาการพวกนี้ แท้จริงแล้วเป็นเพราะเราไม่เข้าใจถึงศาสตร์เหล่านี้ต่างหาก บรรณารักษ์เชื่อว่าศาสตร์ทุกแขนง ความรู้ทุกสาขาล้วนมีประโยชน์ มีความจำเป็น และมีเหตุผลบางอย่างที่ก่อให้เกิดมันขึ้นมา ประโยชน์ของมันไม่ใช่จะเห็นในวันในพรุ่ง ไม่ใช่จะจับต้องได้เหมือนข้าวที่เราต้องกินทุกวัน หากแต่มันวิ่งวนอยู่รอบๆ ตัวเรานี่แหละ มันกลายมาเป็นสิ่งโน้นสิ่งนี้เพื่อให้เราใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข ฉะนั้น ทุกศาสตร์จึงล้วนมีความสำคัญ ขณะที่ใครซึ่งมองว่ามันไม่สำคัญ อาจเป็นเพราะเขายังไม่เข้าใจ ความไม่เข้าใจและเปิดใจรับ ไม่เพียงแต่ทำให้เรามึนงงและปฏิเสธศาสตร์ต่างๆ (อย่างคณิตศาสตร์ เคมี ฟิสิกส์ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู, ภาพยนตร์ | Tagged , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนดู : A Beautiful Mind

วันนี้บรรณารักษ์ขอเสนอภาพยนตร์ที่ว่าด้วยชีวิตของนักคณิตศาสตร์ระดับรางวัลโนเบล ความสามารถของเขานั้นนับว่าเป็นอัจฉริยะทีเดียว แต่ขณะเดียวกันเขาก็ต้องทนทุกข์ทรมานด้วยอาการป่วยทางจิต กว่าจะผ่านช่วงชีวิตที่เลวร้ายมาได้ก็ต้องใช้เวลานานกว่า ๒๕ ปี ว่ากันว่าแม้กระทั่งวันที่เขาขึ้นรับรางวัลโนเบล อาการเหล่านั้นก็ยังไม่ได้หายขาดด้วยซ้ำ บรรณารักษ์เชื่อว่าหลายท่านคงเคยชมภาพยนตร์เรื่องนี้กันไปแล้ว ยิ่งถ้าเป็นนักวิทยาศาสตร์ก็ยิ่งไม่น่าพลาด A Beautiful Mind ผลงานการกำกับของ รอน ฮาวเวิร์ด ที่มีผลงานการกำกับหลากหลายแนว อาทิ หนังรักเบาสมอง Splash หนังแฟนตาซีย้อนยุค Willow หนังแอ็คชั่นเกี่ยวกับนักผจญเพลิง Backdraft หนังที่สร้างจากเรื่องจริงอย่าง Apollo 13 จนกระทั่งประสบความสำเร็จกับรางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมจาก A Beautiful Mind ในปี ๒๐๐๑ นี่เอง โดยเป็นงานที่ดัดแปลงจากหนังสือชื่อเดียวกันนี้ ซึ่งเป็นชีวประวัติของ จอห์น ฟอบส์ แนช จูเนียร์ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนดู, ภาพยนตร์ | Tagged , , , , , , | 2 Comments