บรรณารักษ์ชวนรู้: เกร็ดควรรู้เรื่อง ราชาศัพท์

lib_knowledgeช่วงใกล้วันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ มักจะมีการใช้คำถวายพระพรกันมากมาย และหลายครั้งพบว่ามีความเข้าใจผิดอยู่เกี่ยวกับคำที่มีความหมายถึง อายุ

คำว่า “พระชนมพรรษา” มาจากคำว่า ชนม (ชม-มะ) แปลว่า การเกิด ชีวิต และคำว่า พรรษา (พัน-สา) แปลว่า ปี คำว่า พระชนมพรรษา (ชน-มะ-พัน-สา) จึงหมายถึงปีของชีวิตหรือ อายุ เป็นคำราชาศัพท์สำหรับพระมหากษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมราชินี หากจะบอกว่ามีอายุเท่าไร ให้ใช้คำว่า ทรงเจริญพระชนมพรรษา และใช้คำว่า พรรษา แทนคำว่า ปี เช่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๘๔ พรรษา

อีกคำหนึ่งที่ใช้กันไม่ถูกต้องคือคำว่า “พระชนมายุ” มีความหมายถึง มีอายุ ใช้สำหรับ สมเด็จพระบรมราชชนก สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เช่น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ ๖๐ พรรษา

60197-211x300อีกคำหนึ่งที่พบบ่อยคือ พระชันษา ใช้สำหรับพระราชวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า ลงมาจนถึงพระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้า มีความหมายเช่นเดียวกันว่า มีอายุ เช่น สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี สิ้นพระชนม์เมื่อพระชันษา ๘๕ ปี

เรียบเรียงจาก
– สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. (๒๕๕๕). ราชาศัพท์. กรุงเทพ : สำนักงาน.
– เว็บไซต์ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา http://goo.gl/G2xqbF

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: อาเซียนเขย่าโลก

lib_readหนังสือที่รวบรวมชีวประวัติฉบับย่อและเกร็ดน่ารู้ต่างๆ ของบุคคลสำคัญในกลุ่มประชาคมอาเซียน จากหลากหลายสาขาอาชีพที่สร้างผลงานจนมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก โดยแบ่งบุคคลออกเป็นด้านการเมืองการปกครอง ด้านศิลปะและวัฒนธรรม ด้านศาสนาและความเชื่อ ด้านกีฬา และด้านเศรษฐกิจและสังคม

001“อาเซียนเขย่าโลก 70 บุคคลสำคัญอาเซียน” เป็นหนึ่งในหนังสืออีกเล่มที่ช่วยยืนยันให้เห็นว่าชาวตะวันออกก็มีความสามารถทัดเทียมไม่แพ้ชาวตะวันตกเช่นกัน โดยบุคคลเหล่านี้ล้วนมีอิทธิต่อโลกในหลายๆ ด้าน อาทิ “ลี กวน ยู” นายกรัฐมนตรีคนแรกของสิงคโปร์และเป็นรัฐบรุษผู้สร้างชาติสิงคโปร์ให้ก้าวพ้นจากวิกฤตจนก้าวสู่การเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วหนึ่งเดียวในอาเซียน “ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช” ปราชญ์ร่วมสมัยแห่งแผ่นดินไทย ผู้มากความสามารถทั้งงานเขียน ศิลปวัฒนธรรม และการเมือง ได้รับการยกย่องจาก UNESCO ให้เป็นบุคคลสำคัญด้านการศึกษา วัฒนธรรม สังคมศาสตร์ และสื่อมวลชน “ติช นัท ฮันห์” ภิกษุในพุทธศาสนานิกายเซนผู้ยิ่งใหญ่ ท่านมีชื่อเสียงด้านพุทธศาสนาและด้านการสร้างสันติภาพให้แก่โลก รวมทั้งมีบทบาทในการเรียกร้องให้เกิดการยุติสงครามเวียดนาม “แมนนี่ ปาเกียว” นักชกชาวฟิลิปปินส์ที่ได้รับการจัดอันดับว่าเป็นนักมวยสากลที่ดีที่สุดของโลกในยุคปัจจุบันเมื่อเทียบปอนด์ต่อปอนด์ ด้วยเอกลักษณ์การชกเฉพาะตัวที่เป็นมวยทรหด ใจสู้ และมีร่างกายที่แข็งแกร่งจนได้รับฉายาว่า “นักสู้แห่งทศวรรษ” จากสภามวยโลก และ “ฟรานซิส โหยว” มหาเศรษฐีชาวมาเลเซีย ดำรงตำแหน่งผู้จัดการบริษัท YTL คอร์ปอเรชั่น ผู้ซึ่งบริหารธุรกิจได้อย่างอันโดดเด่นจนได้รับการยกย่องให้เป็น 1 ใน 25 คนดังของเอเชียในปี 2003 จาก BusinessWeek รวมทั้งให้การสนับสนุนและช่วยเหลืองานกุศลตลอดมาจนได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้น CBE จากสมเด็จพระราชีนีนาถ เอลิซาเบทที่ 2 แห่งอังกฤษ เป็นต้น

หนังสือ “อาเซียนเขย่าโลก 70 บุคคลสำคัญอาเซียน”
มีให้บริการที่ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข
: DS524.2 ท238อ 2557

โดย เฉลิมพันธุ์ ตาทิพย์ บรรณารักษ์

Posted in บรรณารักษ์ชวนอ่าน | Tagged , , | Leave a comment

รวมพลัง ร่วมใจ ช่วยเพื่อนเนปาล: Stang Library Pray for Nepal

http://wp.me/p9hq6-17M

Pro1

เมื่อวันเสาร์ที่ 25 เมษายน ที่ผ่านมา ได้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวรุนแรงระดับ 7.9 ในประเทศเนปาล ใกล้เมืองกาฐมัณฑุ ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากและยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีผู้ได้รับบาดเจ็บ อีกทั้งยังต้องสูญเสียบ้านพักอาศัยและปัจจัยในการดำรงชีวิตอีกมากมาย ท่านที่มีความประสงค์จะให้ความช่วยเหลือสามารถติดต่อเพื่อร่วมบริจาคได้ตามรายละเอียดดังนี้ Continue reading

Posted in แผ่นดินไหว เนปาล | Tagged , , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: มาสอน Google Translate ให้แปลได้สวยกันเถอะ

เชื่อว่าหลายท่านคงเคยพึ่งพา Google Translate ยามที่มีปัญหากับการแปลงภาษาไทยเป็นภาษาต่างๆ เอาแค่ภาษาอังกฤษภาษาเดียวก็ทำเอามึน แต่ก็อย่างว่าล่ะนะครับ ก็ดันอ่อนภาษาอังกฤษเองนี่เนาะ ส่วนเจ้า Google Translate มันก็ไม่ใช่มนุษย์ที่จะขัดเกลาภาษาได้สวยงามตามใจเราต้องการได้

172864_0เมื่อถึงคราวคับขันก็คงต้องหันมาพึ่งพาเจ้า GT นี่ล่ะครับ แต่รู้ไหมว่าระบบ GT นี้ไม่ใช่ว่าเราพิมพ์ข้อความไปแล้วปลายทางจะมีมนุษย์แปลให้เรานะครับ มันเป็นระบบที่ประมวลผลจากการวิเคราะห์เอกสารจำนวนมากที่ Google เก็บเอาไว้ บังเอิญว่าภาษาไทยเราไม่ใช่ภาษาสากล เมื่อเทียบปริมาณกับภาษาอื่นๆ แล้วมันช่างน้อยนิด การประมวลความหมายก็จึงออกมาให้ชวนหัวอย่างที่เห็น Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนคิด: แรงงานในห้องสมุด

บรรณารักษ์แต่ละห้องสมุดทำอะไรกันบ้างครับ ถ้าเป็นห้องสมุดขนาดเล็ก หลายท่านต้องทำทุกอย่างตั้งแต่งานห้องสมุดไปจนถึงปัดกวาดเช็ดถู งานหนักจนน่าเห็นใจ ไถ่ถามจากต้นสังกัดส่วนใหญ่ก็ได้คำตอบเหมือนนัดกันไว้ว่าไม่มีงบประมาณพอ ส่วนห้องสมุดใหญ่ๆ ก็จะมีเจ้าหน้าที่คอยช่วยทำโน่นนี่ แบ่งงานกันชัดเจน ก็ว่ากันไปตามสภาพครับ

pub-libภาพจาก http://www.scmp.com

ห้องสมุดที่ฮ่องกงเมื่อไม่นานมานี้เขามีปัญหาเรื่องแรงงาน เจ้าหน้าที่จำนวนไม่น้อยที่เป็นแรงงานแบบ Outsourced ประสบปัญหาเรื่องค่าจ้างที่ถูกค้างไว้ และจำนวนไม่น้อยก็ต้องถูกเลิกจ้าง ทำเอาวุ่นวายกันพอสมควร แม้ว่าจะเป็นงานไม่ได้หนักหนา แต่คงลำบากถ้าจะให้บรรณารักษ์ทำแทนทั้งหมด แม้ฮ่องกงจะเป็นเกาะเล็กๆ แต่บ้านเขาก็มีห้องสมุดที่ทันสมัย มีมหาวิทยาลัยระดับนานาชาติ เจอปัญหาแบบนี้เข้าก็ทำเอาสะอึกไปเหมือนกัน Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนคุย | Tagged , , , | 1 Comment

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: กระตุ้นความคิด อ่านวิทยาศาสตร์

ช่วงปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมา มีภาพยนตร์คุณภาพที่เข้าฉายถึง 2 เรื่อง คือ The Imitation Game และ The Theory of Everything ที่สร้างจากเค้าโครงเรื่องจริงของ อลัน ทัวริ่ง และสตีเฟน ฮอว์คิง ซึ่งทั้งสองท่านต่างก็เป็นนักวิทยาศาสตร์บุคคลสำคัญที่มีชื่อเสียงในระดับโลก ทั้งนี้ผู้เขียนจึงขอนำเสนอหนังสือที่เกี่ยวข้องกับนักวิทยาศาสตร์ทั้ง 2 ท่าน โดยเชื่อว่าจะช่วยเติมเต็มความรู้และความเพลิดเพลินให้แก่ผู้อ่านที่ชื่นชอบนักวิทยาศาสตร์ทั้งสองท่านได้มากยิ่งขึ้น

58733-205x300
อินิกมา
| เขียนโดย โรเบิร์ต แฮร์ริส | แปลโดย นพดล เวชสวัสดิ์ Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนอ่าน | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: ศุกร์ที่ ๑๓

วันพรุ่งนี้จะเป็นวันศุกร์ที่ ๑๓ … อันที่จริงก็ไม่สลักสำคัญอะไรสำหรับชาวไทยเราหรอกครับ แต่ด้วยอิทธิพลของสื่อต่างๆ มากมาย ทำให้หลายคนพลอยเคลิ้มไปกับคติความเชื่อของชาวตะวันตก ว่าวันศุกร์ที่ ๑๓ ถือเป็นวันไม่มงคล ทั้งที่ถ้าลองซักดูแล้วหลายคนก็ไม่รู้ที่มาที่ไปด้วยซ้ำ ลองพลิกปฏิทินดูแล้วพบว่าปี พ.ศ. ๒๕๕๘ นี้ มีวันศุกร์ที่ ๑๓ อยู่ถึงสามหนเลยทีเดียว เลยขอนำเรื่องราวของวันศุกร์ที่ ๑๓ มาเล่าสู่ถึงกัน

ถ้าลองค้นคว้าดูจะพบว่ามีข้อมูลมากมายทีเดียวกับ แต่ในที่นี้ขออนุญาตหยิบเอางานของ อาจารย์ ดร. นำชัย ชีววิวรรธน์ แห่ง สวทช. มาเรียบเรียงให้ย่อยกันง่ายๆ

 friday13

แล้วทำไมต้องเป็นวันศุกร์ที่ ๑๓ ? เอาที่วันศุกร์ก่อนนะครับ ตามที่เราได้ยินมาบ่อยๆ คือชาวคริสต์เชื่อกันว่า วันศุกร์เป็นวันที่พระเยซูถูกตรึงบนไม้กางเขน หากย้อนกลับไปในตำนานของชาวคริสต์ก็เชื่อกันอีกว่า วันที่อดัมกับอีฟกินผลไม้ต้องห้ามเป็นวันศุกร์ น้ำท่วมโลกก็วันศุกร์ วันที่มนุษย์ถูกพระเจ้าสาปเพราะสร้างหอบาเบลก็วันศุกร์ วิหารโซโลมอนถูกทำลานก็วันศุกร์ วันศุกร์เลยกลายเป็นวันซวยเสียอย่างนั้น Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: พระธรรมนำทาง

banner705x150-1

ใกล้ปีใหม่แล้ว บรรณารักษ์ขออนุญาตแนะนำเว็บไซต์เพื่อศึกษาพระธรรม ชี้นำทางสว่างในช่วงปีใหม่ครับ มีทั้งหนังสือธรรมะ เสียงบรรยายธรรม บทความ ข้อมูลทางธรรม ฯลฯ ท่านใดอยากจะช่วยเพิ่มเติมก็แจ้งมาได้ครับ

เว็บไซต์เผยแผ่ธรรมะ โดย มูลนิธิสื่อธรรมหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
http://www.dhamma.com/desana

เว็บธรรมะออนไลน์ ธรรมจักร
http://www.dhammajak.net/book/index.php

หนังสือธรรม โดย ชมรมกัลยาณธรรม
http://www.kanlayanatam.com/tammabook.htm

ห้องสมุดมีชีวิต โดย หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ
http://life-brary.com

หนังสือธรรมะ และเสียงธรรมะ โดย ฟังธรรม.com
http://www.fungdham.com/book/book.html

หนังสือธรรมะ โดย สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
http://www.onab.go.th/index.php Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , | Leave a comment