บรรณารักษ์ชวนรู้: ๑๐๐ ปี ธงไตรรงค์

ในอดีตเมื่อยามรบทัพจับศึก มีการใช้ธงสีต่างๆ เป็นเครื่องหมายของเหล่าทัพ จนถึงสมัยกรุงศรีอยุธยาเมื่อมีการติดต่อค้าขายกับต่างชาติ ได้ใช้ธงสีแดงเป็นเครื่องหมายบ่งบอกถึงเรือสินค้าของกรุงศรีอยุธยา จดหมายเหตุของชาวต่างประเทศบันทึกว่า ในรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีเรือฝรั่งเศสแล่นเข้ามาสู่ปากน้ำเจ้าพระยา แลเห็นกรุงศรีอยุธยาชักธงชาติฮอลันดาขึ้นรับเรือฝรั่งเศส เนื่องจากยังไม่มีธงชาติของตนเอง แต่เรือฝรั่งเศสไม่ยอมสลุตรับธงฮอลันดาเพราะเคยเป็นอริกันมาก่อน ฝ่ายกรุงศรีอยุธยาจึงแก้ไขโดยนำธงแดงขึ้นชักแทนธงชาติ เรือฝรั่งเศสจึงยอมสลุตคำนับ ตั้งแต่นั้นมาธงสีแดงจึงกลายเป็นธงของกรุงศรีอยุธยาเรื่อยมา Continue reading

Advertisements
Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: รู้จักกับกระดาษ

กระดาษที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้มีหลากหลายประเภท และมีคุณสมบัติเหมาะกับงานที่ต่างกันด้วย ตั้งแต่กระดาษบอบบางอ่านแล้วทิ้งเลยอย่าง หนังสือพิมพ์ ใบปลิว กระดาษพิมพ์หนังสือทั่วไป ไปจนถึงกระดาษเนื้อหนาเหนียว ใช้พิมพ์สีสวยงาม บรรณารักษ์จะพาไปรู้จักกับกระดาษที่เราคุ้นเคยกันในชีวิตประจำวันกัน

กระดาษบรู๊ฟ หรือ กระดาษ Newsprint ชื่อบ่งบอกแล้วว่าใช้พิมพ์ข่าว หรือก็คือกระดาษหนังสือพิมพ์นั่นเอง กระดาษชนิดนี้ใช้เส้นใยขนาดเล็ก หรืออาจใช้เยื่อกระดาษเก่ามาผสมรวมกัน มีน้ำหนักเบา 30-50 แกรม เท่านั้น เนื้อบาง สีออกเหลืองน้ำตาล ดูไม่สะอาดตาเท่าไหร่ บอบบาง ขาดง่าย นำมาใช้กับงานที่ไม่เน้นคุณภาพนักอย่างเช่น หนังสือพิมพ์ ใบปลิวบางชนิด เป็นต้น Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : น้ำหนักกระดาษ

ครั้งก่อนบรรณารักษ์ชวนทุกท่านรู้จักกับขนาดกระดาษมาตรฐานไปแล้ว คราวนี้มาทำความรู้จักกับน้ำหนักกระดาษกันบ้าง ทุกท่านน่าจะคุ้นเคยกับตัวเลข แกรม ที่ระบุไว้ข้างกล่องกระดาษ หรือถ้าใครที่ต้องประสานกับโรงพิมพ์เพื่อผลิตเอกสารก็คงคุ้นเคยตัวเลขเหล่านี้กันดี ว่าแต่ว่ามันคืออะไรกัน

น้ำหนักกระดาษที่ว่านี้มีหน่วยเป็น แกรม หรือ กรัม ท่านใดที่ใช้กระดาษพิมพ์เอกสารบ่อยๆ ลองมองตัวเลขข้างห่อ จะเห็นตัวเลข 80 gsm ไม่ได้หมายความว่ากระดาษแต่ละแผ่นจะมีน้ำหนัก 80 แกรม แต่หมายถึงน้ำหนักของกระดาษในขนาดพื้นที่ 1 ตารางเมตร ที่ต้องเทียบจากพื้นที่ 1 ตารางเมตร เป็นไปตามขนาดมาตรฐาน ISO216 นั่นเอง

กระดาษ A4 ที่ขายในท้องตลาดเป็นขนาด 80 gsm

สาเหตุที่ใช้น้ำหนักเป็นแกรมเป็นมาตราวัดเนื่องจากกระดาษมีความหนาน้อยจนเกินกว่าจะวัดได้ ก็คือบางมากนั่นเอง จึงเลี่ยงมาใช้การวัดจากน้ำหนักแทนโดยเทียบจาก ISO216 ดังที่กล่าวไป ดังนั้น หากเราเลือกใช้กระดาษที่มีจำนวนแกรมสูง จึงหมายความว่ากระดาษจะมีความหนาเพิ่มขึ้นตามสัดส่วน ลองสัมผัสกระดาษด้วยตัวท่านเองจะรู้สึกได้ถึงน้ำหนักและเนื้อกระดาษที่เปลี่ยนไปในแต่ขนาดแกรมที่เพิ่มขึ้น Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: ขนาดกระดาษ A

สงสัยกันไหมว่าหนังสือที่เราอ่านอยู่ทุกวันมีขนาดเท่าไหร่ หรือกระดาษที่เราใช้ปริ้นท์งานกันทุกวันนี้ ทำไมเรียก A4

กระดาษที่เราใช้กันทุกวันนี้มีหลากหลายขนาด ลองจินตนาการว่าถ้าต่างคนต่างกำหนดขนาดตามใจฉัน จะเกิดความสับสนแค่ไหน ก็เลยมีการกำหนดขนาดกระดาษเป็นมาตรฐานขึ้น คือ ISO216 ใช้กันทั่วโลก จะมีเพียงสหรัฐอเมริกาและแคนาดาที่ไม่เข้าพวกด้วย โดย ISO216 แบ่งกระดาษออกเป็น 2 ซีรี่ส์ คือ A และ B Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : หนังสือหายาก

หลายห้องสมุดอาจจะมีการแยกประเภท “หนังสือหายาก” (Rare Books) เก็บไว้ในห้องสมุดโดยส่วนใหญ่เรามักจะจำแนกประเภทหนังสือหายากกันตามการใช้งานหรือตามความเข้าใจกันเองว่าคือหนังสือที่หาอ่านได้ยาก หรือหาซื้อได้ยาก ซึ่งต้องเป็นหนังสือที่มีคุณค่าในด้านใดด้านหนึ่ง ดังนั้น หนังสือหายากของห้องสมุดหนึ่ง อาจเป็นหนังสือทั่วไปสำหรับห้องสมุดอื่นก็ได้ ตรงนี้ขึ้นกับการพิจารณาของแต่ละห้องสมุดที่จะบอกว่าเล่มใดคือหนังสือหายากหรือไม่นั่นเอง

แต่ถ้าจะว่ากันตามหลักเกณฑ์แล้ว หนังสือหายากก็มีขอบเขตที่ถูกกำหนดไว้เหมือนกัน สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ระบุคำจำกัดความไว้ในเอกสาร ความรู้ด้านการอนุรักษ์หนังสือหายาก พ.ศ. ๒๕๕๑ ว่า คือหนังสือที่มีคุณค่าทั้งด้านเนื้อหาและด้านการพิมพ์ ใช้เพื่อการศึกษาวิจัยขั้นสูงซึ่งผู้ค้นคว้าไม่สามารถหาได้จากห้องสมุดทั่วไปและไม่มีจำหน่ายในท้องตลาด ซึ่งมีการแบ่งประเภทเอาไว้ดังนี้ Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: คู่มือ Office 2016 ฉบับใช้งานจริง

“คู่มือ Office 2016 ฉบับใช้งานจริง”
Call No.: HF5548.4.M525 ด211ค 2559

ทุกท่านคงใช้งาน Microsoft Office กันเป็นประจำ ไม่ว่าจะพิมพ์งาน ทำรายงาน ทำตาราง ทำสไลด์พรีเซนต์งาน ฯลฯ เชื่อว่าต่างก็เปิดใช้งานจากชุด Office กันทั้งนั้น แต่ถามจริงๆ ว่าเราใช้งานได้คุ้มค่าแค่ไหน

หลายท่านใช้ Word เพื่อพิมพ์งานล้วนๆ ทำตารางก็เปิด Excel จะนำเสนองานก็สร้างสไลด์จาก PowerPoint แต่ในแต่ละโปรแกรมมีฟังก์ชั่นอีกมากที่เราอาจไม่เคยใช้หรือไม่เคยรู้ ดังนั้นใช้ชุด Office ทั้งทีต้องจัดเต็มให้คุ้ม

Microsoft Office เป็นโปรแกรมยอดนิยม มีการปรับปรุงมาหลายเวอร์ชั่น ล่าสุดเป็นเวอรชั่น 2016 ถามว่ามีความแตกต่างจากเวอร์ชั่นก่อนนี้มากแค่ไหน ส่วนการใช้งานพื้นฐานนั้นยังคงเดิมร้อยละ 80-90 ที่เพิ่มเติมคือหน้าตาที่ดูสะสวยและเรียบร้อยขึ้น การทำงานหลายฟังก์ชั่นที่ลดขั้นตอน แต่ได้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

“คู่มือ Office 2016 ฉบับใช้งานจริง” นำเสนอการใช้งานพื้นฐานและฟังก์ชั่นใหม่ของ Microsoft Office ซึ่งความพิเศษของ Office 2016 หรือ Office 365 อยู่ที่การทำงานแบบออนไลน์ ข้อมูลต่างๆ จะถูกจัดเก็บบนระบบ Cloud มีความปลอดภัยสูง มี Office 2016, Outlook Mail, พื้นที่เก็บข้อมูล One Drive ให้บัญชีละ 1 TB รวมให้บริการไว้ในที่เดียว โดยใช้ชื่อบัญชีเป็น Private ด้วยการ login เข้าระบบเพียงครั้งเดียว สามารถจัดการงานต่างๆ ได้เหมือนทำงานบน PC รวมถึงการเชื่อมต่อกับสื่อสังคมออนไลน์ชนิดต่างๆ ซึ่งขั้นตอนที่ว่ามานี้จะมีสอนในหนังสือเล่มนี้ Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนอ่าน | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: Bookstore Style เสน่ห์ของร้านหนังสือที่ซีกโลกใต้


หนุ่ม หนังสือเดินทาง. (2557). Bookstore style เสน่ห์ของร้านหนังสือที่ซีกโลกใต้. กรุงเทพ : สุขภาพใจ. (187 หน้า)
Call No : Z543.986.A92 ห159b 2557

 

Bookstore Style เสน่ห์ของร้านหนังสือที่ซีกโลกใต้ หนังสือสารคดีที่ว่าด้วยเรื่องร้านหนังสือ หนังสือที่จะพาผู้อ่านไปทำความรู้จักร้านหนังสือในประเทศนิวซีแลนด์และประเทศออสเตรเลีย ผ่านเรื่องราวที่ได้จากการสนทนากับเจ้าของร้านหนังสือที่นั่นด้วยตนเองของ “หนุ่ม หนังสือเดินทาง” นามปากกาของ “อำนาจ รัตนมณี” ผู้แต่งซึ่งถ่ายทอดเสน่ห์ของร้านหนังสือได้อย่างละเอียดลึกซึ้ง เพราะเจ้าตัวก็เป็นคนทำร้านหนังสือเช่นกัน

ตลอดทั้งเล่มผู้อ่านจะได้รู้จักร้านหนังสือในเมืองโอ๊คแลนด์ ประเทศนิวซีแลนด์ และเมืองซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย มากกว่า 12 ร้าน ซึ่งล้วนแต่เป็นร้านหนังสืออิสระทั้งสิ้น แต่เป็นร้านอิสระที่สามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคง เพราะว่าธุรกิจร้านหนังสืออิสระที่นั่น ถือว่าเป็นธุรกิจทางหลักสำหรับคนทำร้านหนังสือ มิได้ถูกมองว่าเป็นทางเลือก Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนอ่าน | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: ใช้ Crossref ช่วยเขียนบรรณานุกรม

“ท่านประสบปัญหาในการเขียนบรรณานุกรมใช่หรือไม่!?” …

บรรณารักษ์ไม่ได้มาเสนอขายอะไรครับ แต่จะมาแนะนำฟังก์ชั่นการใช้งาน Crossref หนึ่งในฐานข้อมูลบรรณานุกรมยอดนิยมแห่งหนึ่ง ซึ่งนอกจากจะทำหน้าที่เชื่อมโยงข้อมูลบรรณานุกรมผลงานวิชาการจากฐานข้อมูลและสำนักพิมพ์ต่างๆ แล้ว Crossref ยังนำเสนอรูปแบบการเขียนบรรณานุกรมหลากหลายแบบให้เราเลือกใช้ด้วย

เริ่มแรกต้องมีข้อมูลของผลงานที่เราต้องการเขียนบรรณานุกรมก่อน จะเป็นชื่อบทความ (Title) ก็ได้ หรือจะเป็น DOI ของบทความก็ได้ หรือจะเป็นข้อมูลอะไรก็ได้เกี่ยวกับบทความที่เราต้องการ โดยอาจ search จากตัว Crossref เลยก็ได้ แต่หากมี Citation ที่ครบถ้วนไว้แล้วก็จะสะดวกกว่า

(รูปที่ 1)

เริ่มใช้งานโดยเข้าไปที่ http://search.crossref.org หากเรามีข้อมูลของบทความแล้วก็กรอกลงไปในช่อง search ได้เลย ตามตัวอย่างในภาพ บรรณารักษ์ลองค้นจาก Title (รูปที่ 1) Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , | Leave a comment