Tag Archives: การตลาด

หรือการปิดตัวของ Reader’s Digest Thailand จะเป็นโดมิโนตัวแรกที่พากันล้มทั้งกระดาน

มีผู้ใช้มาถามหานิตยสาร สรรสาระ หรือ Reader’s Digest ฉบับภาษาไทย ว่าทำไมไม่เห็นมีให้บริการอีกเลย เข้าใจว่าอาจจะยังไม่ทราบข่าว คำเฉลยก็คือนิตยสารสรรสาระ ได้ยุติการผลิตแล้วเมื่อต้นปีที่่ผ่านมา โดยฉบับสุดท้ายคือฉบับเดือนมกราคม 2557 ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีให้บริการที่แผนกวารสารของห้องสมุดอีก แต่ฉบับภาษาอังกฤษยังมีให้บริการจนถึงเดือนนี้ (กันยายน 2557) แต่ข่าวแว่วๆ มาว่า Reader’s Digest Asia หรือสาขาในเอเชียที่ผลิตฉบับภาษาอังกฤษก็อาจจะยุติการผลิตตามด้วยเช่นกัน ใจหายเลยนะครับสำหรับแฟนๆ สรรสาระ เริ่มเปิดตัวในประเทศไทยครั้งแรก เมื่อเดือนเมษายน 2539 นับถึงวันที่ยุติการผลิตก็เป็นเวลา 17 ปี 9 เดือน ทั้งหมด 215 ฉบับ เหตุผลในการยุติการผลิตก็เป็นเรื่องของธุรกิจล้วนๆ เฉพาะประเทศไทยนั้นขายฉบับละ 110 บาท ยอดสมาชิกอยู่ที่ราว … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: ไอเดียร้านหนังสือในสถานีรถไฟ

ที่เห็นในภาพนั้นไม่ใช่ร้านหนังสือหรือห้องสมุดที่ไหน แต่นี่คือสถานีรถไฟใต้ดินที่เมืองบูคาเรสต์ ประเทศโรมาเนีย เป็นไอเดียเก๋ของร้านหนังสือที่จับมือกับ Vodafone ทำการตลาดโดยยกเอาแผงหนังสือจำลองมาติดตั้งที่สถานีรถไฟ ถ้าท่านที่เคยเคยอ่าน StangLibrary blog ตอนก่อนๆ คงจะนึกออกที่บรรณารักษ์เคยเสนอไอเดียการตลาดที่เอาแผงหนังสือจำลองมาติดตั้งในรถไฟ โดยอาศัยเทคโนโลยี QR Code ให้นักอ่านสามารถเข้าไปอ่านหนังสือได้ตามใจชอบ แต่ว่าจะมีข้อแม้หรือข้อกำหนดบางประการ เช่นว่าจะอ่านได้เป็นตัวอย่างกี่หน้า หรืออ่านได้เฉพาะบางเล่ม ซึ่งก็แล้วแต่กลยุทธ์การตลาดของแต่ละร้านหนังสือหรือห้องสมุด สำหรับที่บูคาเรสต์นี่ค่อนข้างจะอลังการนิดนึง คือใช้เนื้อที่มากกว่าตัวอย่างก่อนๆ เป็นแผนการตลาดของร้านหนังสือที่ทำมาเพื่อการค้าโดยเฉพาะ หนังสือแต่ละเล่มจะมี QR Coade ให้นักอ่านเข้าไปยิงอ่านได้ ซึ่งจะมีโปรโมชั่นอย่างเช่นอ่านฟรีจำนวนกี่เล่มก็ว่ากันไป ส่วนใครที่สนใจจะซื้อเล่มไปมาอ่านก็มีระบบซื้อขายแบบออนไลน์เสร็จสรรพ ซื้อเสร็จก็เก็บไว้อ่านบนมือถือหรือแท็บเล็ตได้เลย สะดวกสบายสุดๆ ที่เป็นเช่นนี้เพราะคนยุคใหม่ใช้สมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตกันแทบทั้งนั้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ร้านหนังสือเขาจะมองเห็นช่องทางค้าขาย แล้วโอกาสที่แวะเข้าร้านหนังสือ (จริงๆ) ก็น้อยเต็มที แต่หากจะแวะเข้าร้านออนไลน์นั้นจะสะดวกกว่า เดี๋ยวนี้อะไรๆ ก็ออนไลน์กันหมด นับประสาอะไรกับร้านหนังสือล่ะครับ บรรณารักษ์เคยยกตัวอย่างไอเดียการซื้อสินค้าผ่าน … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด: ประสบการณ์ในการใช้สื่อออนไลน์กับงานประชาสัมพันธ์ห้องสมุด

เรามักจะชอบพูดกันเสมอว่าให้นำเอาสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) มาประยุกต์ใช้กับงานห้องสมุด เพื่อให้ทันต่อยุคสมัย อีกทั้งมันยังมีประโยชน์อย่างเช่นสามารถกระจายข้อมูลได้ในวงกว้าง เขาถึงผู้ใช้ได้อย่างอิสระ ไม่มีค่าใช้จ่าย แล้วก็ยกเหตุผลโน่นนี่มากมายมาประกอบ แต่ลองย้อนมาถามตัวเองกันหรือยังว่าแล้วสิ่งที่จะสื่อออกไปนั้นคืออะไร ห้องสมุดโดยส่วนใหญ่มักจะใช้ Social Media ไปกับงานประชาสัมพันธ์ ซึ่งนั่นก็ถูกครับ และอาจจะเป็นอย่างเดียวที่ห้องสมุดจะสามารถทำได้บนสื่อออนไลน์ หากแต่คำว่า “ประชาสัมพันธ์” ควรจะมีความหมายที่มากไปกว่าแค่การบอกว่าห้องสมุดมีกิจกรรมอะไร มีทรัพยากรอะไร สิ่งหนึ่งที่ห้องสมุดทำได้และควรทำคือการสอดแทรกเนื้อหาสาระลงในไป “สาร” ที่เรา “สื่อ” ไปถึงผู้ใช้ ผมเห็นบ่อยๆ ว่าหลายองค์กรนิยมออกสื่อประชาสัมพันธ์ประเภทจุลสาร จดหมายข่าว และส่วนใหญ่เนื้อหาก็มักจะหนีไม่พ้นกิจกรรมต่างๆ ที่องค์กรได้ทำ อย่างกิจกรรม ๕ส. ไปบริจาคผ้าห่มให้คนดอย ไปช่วยพระกวาดลานวัด ไปบริจาคสิ่งของให้ที่นั่นที่นี่ ก็คือกิจกรรม CSR ทั้งหลายแหล่ หรือไม่ก็กิจกรรมที่จัดขึ้นโดยองค์กรนั้นๆ ถามว่าแบบนี้ผิดด้วยเหรอ … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด | Tagged , , , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด : สื่อออนไลน์ จำเป็นแค่ไหนกับห้องสมุด

ผมจำได้ว่าเมื่อซัก ๒-๓ ปีก่อน บรรดากูรูทั้งหลายฟันธงว่าสื่อออนไลน์จะครองโลก พอถึงสิ้นปีทีไรก็จะมีการพยากรณ์กันว่าเทรนด์ปีหน้าสื่อออนไลน์มาแน่ๆ พูดอยู่อย่างนี้ติดๆ กันมา หลายปีแล้ว ซึ่งผมว่าไม่ต้องพูดแล้วก็ได้ เพราะยุคของสื่อออนไลน์มันมาตั้งนานแล้ว และมันก็เข้ามาอยู่ในชีวิตประจำวันของทุกคนไปเรียบร้อย แล้วกับงานห้องสมุดล่ะ มันจำเป็นแค่ไหน ก่อนอื่นผมอยากจะลองถามย้อนกลับไปก่อนว่าเราเข้าใจสื่อออนไลน์มากแค่ไหน อะไรคือสื่อออนไลน์ เราใช้มันเพื่ออะไร กลุ่มเป้าหมายคือใคร แล้วใครเป็นผู้ควบคุมดูแล จำกันได้ไหมครับเมื่อหลายปีก่อนวงการห้องสมุดเห่อกันมากกับคำว่า ห้องสมุดดิจิตอล ตกลงมันคืออะไรครับ หลายคนคิดไปว่าก็คือการนำเอาเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้กับงานห้องสมุดก็เป็นห้องสมุดดิจิตอลแล้ว บางคนก็ไปให้ความสำคัญกับทรัพยากรหรืออะไรที่เป็นดิจิตอล บางคนก็รื้อเว็บไซต์ใหม่ให้ดูทันสมัย สรุปว่าห้องสมุดส่วนใหญ่ก็ยัดทุกสิ่งอันที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์ (จำพวก E โน่น E นี่) เข้ามาในห้องสมุดแล้วก็ประกาศว่าฉันคือห้องสมุดดิจิตอล แต่พอเปิดเข้าไปดูก็เห็นมีแต่ลิงค์ ลิงค์ แล้วก็ลิงค์ เจออันนั้นดีอันโน้นดีก็เอามาผูกเข้ากับเว็บห้องสมุด จนกลายเป็นเว็บท่า (Portal Web) แบบนี้ผมค้นใน google … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด | Tagged , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด : ส่วนผสมทางการตลาดกับห้องสมุด (๑)

คุยเรื่องการตลาดมาตั้งหลายตอน ส่วนใหญ่มักจะว่ากันอย่างอ้อมๆ ด้วยประสบการณ์ที่เคยพบเจอมา คราวนี้ลองมาคุยในแง่ทฤษฎีกันเสียหน่อย ซึ่งทฤษฎีการตลาดนั้นมีร้อยแปดพันประการ ส่วนจะหยิบยกจากคัมภีร์บทไหน ตอนที่เท่าไหร่มาใช้ มันก็ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และการตัดสินใจ ดังนั้นจึงจะขออนุญาตคุยเรื่องพื้นฐานที่น่าจะคุ้นเคยกันดีอย่างเรื่องของ ส่วนผสมทางการตลาด (Marketing Mix) ซึ่งมันสามารถเอามาปรับใช้กับงานห้องสมุดได้ ทุกท่านน่าจะคุ้นเคยกันอยู่กับทฤษฎีต้นแบบของการตลาดอย่าง 4Ps ที่ใช้สอนนักการตลาดมาอย่างยาวนาน (แนวคิดนี้มาจาก นีล บอร์เดน เมื่อปี ๑๙๖๔) แต่นั่นมันใช้ได้กับกลไกทางการตลาดในยุคก่อนโน้น เพราะโลกมันเปลี่ยน สังคมมันเปลี่ยน พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน 4Ps ที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นจากมุมมองจากฝั่งผู้ผลิตจึงล้าหลังไปเสียแล้ว ในยุคโน้นที่สินค้ายังไม่ได้มากมายอย่างปัจจุบัน สมมุติว่าคุณจะซื้อสบู่ซักก้อน เดินไปในห้างสรรพสินค้าคุณก็จะเห็นสบู่วางอยู่เต็มชั้นวางสินค้า ยี่ห้อก็มีเป็นสิบ แถมแต่ละยี่ห้อยังมีย่อยอีกหลายประเภท สำหรับผิวแห้ง ผิวมัน ผิวผสม สบู่เด็ก สบู่ล้างหน้าอย่างเดียว สบู่ฆ่าเชื้อ สารพัดสารเพ ต่างจากสมัยก่อนที่ประเภทของสบู่ที่วางขายในท้องตลาดมีแทบจะครบจำนวนนิ้วมือนับ … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด : จะยากจะง่ายมันก็คุ้ม

ความ “ยาก-ง่าย” ของงานแต่ละชิ้นนั้นใครเป็นคนกำหนดครับ เราในฐานะผู้ให้บริการหรือผู้ใช้ในฐานะลูกค้า เคยอ่านเจอในหนังสือด้านการตลาดของคอลัมนิสต์ชื่อดังท่านหนึ่ง ได้เปรียบเทียบไว้น่าสนใจมากครับ เกี่ยวกับ “ความรู้สึก” ยากหรือง่ายของงานที่ทำ ซึ่งส่งผลกับตัวลูกค้า สมมุติว่าเราลืมกุญแจเข้าห้องหรือว่าลืมกุญแจไว้ในรถ เรียกช่างมาแต่ละทีเสียเงินไปร้อยนึงบ้าง สามร้อยบ้าง ทั้งที่บางครั้งช่างมาแคะสองกริ๊กก็เปิดได้แล้ว แต่นาทีนั้นเขาเรียกเท่าไหร่ก็ต้องยอมล่ะครับ แม้จะรู้สึกในใจว่าโดนขูดเลือดเสียแล้ว ทีนี้ถ้าช่างกุญแจมีทีท่าว่าแหม กุญแจนี่มันเปิดยากเสียจริงๆ ใช้เวลาเปิดนานสองนาน ถอนหายใจแล้วถอนหายใจเล่า กว่าจะเปิดได้หมดเหงื่อไปหลายปี๊บ เราเองก็ยืนลุ้นด้วยใจระทึกว่าจะเปิดได้ไหม จนเมื่อเปิดได้ ค่าแรงสอง-สามร้อยนั้นเราจะรู้สึกว่าถูกเสียเหลือเกินล่ะครับ เพราะเห็นอยู่ว่าขนาดมืออาชีพมาเอง ยัง “ยาก” เสียขนาดนั้น ผมชอบการเปรียบเทียบของคอลัมนิสต์ท่านนี้มากเลยครับ มันเป็นธรรมชาติของการตลาดเลยล่ะ ถ้าเรารู้สึกว่าสินค้าหรือบริการนั้นกว่าจะทำออกมาได้ ต้องผ่านขั้นตอนพิถีพิถันหลายกระบวนท่า แต่พอเห็นตัวเลขในใบเสร็จแล้วเราก็ยินดีจ่าย เพราะรู้สึกว่ามันคุ้มค่า ไม่งั้นลองดูรายการ ‘ทีวี แชมเปี้ยน’ สิครับ กว่าจะได้บะหมี่สักชาม ซูชิสักชิ้น … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด | Tagged , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด : นอกเหนือจากบริการ

รู้ไหมครับว่ากาแฟที่ “สตาร์บัคส์” เขาขายแก้วล่ะเท่าไหร่ หลักร้อยขึ้นไปทั้งนั้นนะครับ อย่างต่ำก็ ๑๗๐ บาท ถ้าเลือกดื่มอะไรที่มันพิสดาร ราคาก็เพิ่มขึ้นไปอีก กาแฟแก้วละ ๒-๓ ร้อยบาทสำหรับสตาร์บัคส์จึงเป็นเรื่องปกติ ยิ่งถ้าเป็นเมืองนอกเมืองนา หากเทียบเป็นราคาไทยแล้วคุณอาจจะกินไม่ลงเลยก็ได้ … แต่ทำไมคนถึงยังเดินเข้าสตาร์บัคส์อยู่ล่ะ สตาร์บัคส์ โด่งดังมากที่อเมริกา สนนราคาสำหรับชาวอเมริกันก็ไม่ได้ถูกนะครับเมื่อคิดเป็นค่าเงินของที่นั่น (ขนาดเป็นเงินบาทเรายังว่าแพงเลย) แต่ร้านสตาร์บัคส์ที่นั่นก็คนเต็มตลอด บางเวลาต้องต่อคิวซื้อ แล้วผู้คนก็ยินดียืนรอเพื่อให้ได้ดื่มกาแฟซักแก้ว มันน่าแปลกไหมล่ะครับ ยังจำปรากฏการณ์ขนมปัง รอตติบอย หรือ คริสปี้ครีม ที่คนไทยแห่กันไปต่อคิวยาวเป็นกิโลเพื่อซื้อขนมปังซักก้อนได้ไหมครับ คำถามคือว่าเหตุผลอะไรที่ทำให้เรายอมไปต่อคิวนานๆ แบบนั้น เคยมีคนวิเคราะห์ว่ามันคือการสร้างความอิ่มเอมในใจของผู้ซื้อว่าไอ้ที่เขาฮือฮากันนั้น ฉันก็ได้ลองกินมาแล้ว อะไรที่กำลังเทรนด์ในตอนนั้น ฉันก็เกาะติดกะเขาเหมือนกันนะ หรืออาจเป็นกลยุทธ์เพิ่มมูลค่าทางจิตวิทยาที่ว่าสินค้านั้นกว่าจะได้มาแสนลำบาก มันคือมีคุณค่าทางใจมากกว่าแค่ขนมปังหรือโดนัท แต่ผมเชื่อว่าเหตุผลหลักประการหนึ่งก็คือ ถ้าลูกค้าพอใจซะอย่าง คิวยาวขนาดไหนเขาก็รอได้ … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด | Tagged , , , , , | Leave a comment

การตลาดกับห้องสมุด : สร้างมูลค่าจากสิ่งที่มีอยู่

เวลาเราเห็นชั้นวางสินค้าตามร้านว่างเปล่าหรือดูโล่งๆ เราอาจตีความได้สองอย่างนะครับ อย่างแรกคือขายดิบขายดีเสียจนเขาเอามาเติมไม่ทัน หรืออย่างที่สองคือไม่มีสินค้า ถ้าเพราะเหตุผลแรกเจ้าของคงยิ้มไม่หุบ แต่ถ้าเป็นอย่างหลังนี่ก็ปิดกิจการได้แล้วล่ะครับ ก็ถ้าไม่มีสินค้าแล้วจะขายอะไรล่ะครับท่าน เมื่อหันมาเปรียบเทียบกับห้องสมุด เราคงไม่พบกับเหตุการณ์อย่างหลัง เพราะถ้าไม่มีหนังสือหรือสินค้าเราจะเปิดห้องสมุดทำไมใช่ไหมครับ แต่ก็อาจเป็นได้ว่าชั้นหนังสือมีมากเหลือเกิน มีหนังสืออยู่หน่อยเดียว ถ้าเป็นแบบนี้ก็น่าเขกกะโหลกบรรณารักษ์อีกเหมือนกันที่บริหารยังไง ห้องสมุดมีแต่ชั้นไม่มีหนังสือ ผมว่าสิ่งที่ทำให้บรรณารักษ์ปวดกะโหลกมากกว่าคือมีหนังสืออยู่เต็มชั้น แต่ดันไม่มีคนหยิบยืมนี่สิ ต่อให้เป็นร้านทองร้านเพชร ถ้าสินค้าชิ้นไหนวางโชว์อยู่ในตู้แรมปีไม่มีคนซื้อ แม้มันจะ “มีค่า” แต่ก็นับว่าไม่มี “คุณค่า” เพราะถ้ามันอยู่นิ่งนานแบบนั้นก็แสดงว่าคนซื้อเขาไม่สน ห้องสมุดของท่านมีหนังสือเก่าๆ วารสารเก่าๆ ไหมครับ แล้วถามหน่อยว่าของเก่าๆ เหล่านี้ยังมีคนใช้กันอยู่ไหม ที่ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข นี่มีเยอะเลยครับ โดยเฉพาะวารสารวิชาการเล่มเก่าๆ เท่าที่ผมสำรวจดูที่พบว่าเรามีวารสารเก่าสุดคือปี ค.ศ. ๑๘๗๙ นับถึงวันนี้ก็ ๑๓๓ ปีเข้าให้แล้ว ต้องส่งหอจดหมายเหตุแห่งชาติเก็บเป็นสมบัติของชาติตามระเบียบงานสารบรรณ แต่ห้องสมุดก็ไม่ได้ทิ้งไปไหนนะครับ … Continue reading

Posted in การตลาดกับห้องสมุด, งานบริการห้องสมุด | Tagged , , , , , , , | Leave a comment