Tag Archives: พระบรมอัฐิ

บรรณารักษ์ชวนรู้: ธรรมเนียมการเก็บรักษาพระบรมอัฐิ

ธรรมเนียมการเก็บพระบรมอัฐิในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงอธิบายไว้ว่า  “…ชั้นเดิมผู้มีบรรดาศักดิ์สูงเช่นพระเจ้าแผ่นดิน เมื่อทำฌาปนกิจที่ใด เขาทำพระเจดีย์ลงที่ฌาปนกิจนั้นครอบทั้งอัฐิและอังคารธาตุ ต่อมาเปลี่ยนเป็นเก็บอัฐิธาตุในพระเจดีย์…” สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายพบหลักฐานว่ามีการเก็บรักษาพระบรมอัฐิ โดยบรรจุไว้ท้ายจระนำของพระวิหารหลวงวัดพระศรีสรรเพชญ์ แต่มิได้ทำทุกรัชกาลด้วยเหตุผลที่แตกต่างกันไป สมัยกรุงรัตนโกสินทร์มีการเปลี่ยนแปลงธรรมเนียมดังกล่าว กล่าวคือเมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จขึ้นผ่านพิภพปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีแล้ว แต่ยังมิได้ทรงกระทำการถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระบรมราชชนก เนื่องจากยังทรงติดราชการสงครามในการกอบกู้เอกราชสร้างความเป็นปึกแผ่น จนเมื่อได้ทรงสร้างราชธานีขึ้นใหม่และบ้านเมืองสงบเรียบร้อยดีแล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระเมรุมาศ ถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก หลังจากนั้นทรงมีพระราชดำริถึงพระบรมอัฐินั้นว่า หากอัญเชิญไปประดิษฐานที่พระวิหารหลวงหรือพระเจดีย์ตามโบราณราชประเพณี แม้จะเป็นพระเกียรติยศ แต่กรุงรัตนโกสินทรืเพิ่งสถาปนาขึ้นใหม่ หากข้าศึกรุกรานจนไม่สามารถรักษาพระนครได้ ก็จะไม่มีพระบรมอัฐิไว้บูชา จึงอัญเชิญพระบรมอัฐิไปประดิษฐานในหมู่พระมหามณเฑียร ในรัชกาลต่อมาจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระบรมอัฐิสมเด็จพระบรมราชบุพการีไปประดิษฐานยังหอพระธาตุมณเฑียรสืบเนื่องมา Advertisements

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , | Leave a comment