Tag Archives: พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

บรรณารักษ์ชวนรู้: เครื่องราชกกุธภัณฑ์

กกุธภัณฑ์ หรือ เครื่องราชกกุธภัณฑ์ คือ เครื่องใช้สำหรับพระมหากษัตริย์ แต่มีความสำคัญยิ่งเพราะเป็นเครื่องหมายแห่งความเป็นพระราชาธิบดี จึงเป็นสิ่งที่จะต้องนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก การถวายเครื่องราชกกุธภัณฑ์ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเป็นประเพณีสืบเนื่องมาจากลัทธิพราหมณ์ ที่มีพราหมณ์ (พระมหาราชครู) เป็นผู้กล่าวคำถวาย ตามคติความเชื่อว่าพระมหากษัตริย์เป็นสมมุติเทพ เครื่องราชกกุธภัณฑ์จึงล้วนเป็นสัญลักษณ์แห่งเทพทั้งสิ้น ประกอบด้วย เครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ ที่มาภาพ สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. (๒๕๕๔). ราชาศัพท์. กรุงเทพ : สำนักงาน. ๑. พระมหาเศวตฉัตรหรือพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร เป็นฉัตร ๙ ชั้น หุ้มผ้าขาวมีระบาย ๓ ชั้น ขลิบทองแผ่ลวด มียอด พระมหาเศวตฉัตรนี้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรับสั่งให้หุ้มด้วยผ้าขาวแทนตาด ถือเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์ที่สำคัญยิ่งกว่าราชกกุธภัณฑ์อื่น ๆ และในรัชกาลปัจจุบันทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำขึ้นถวายที่พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรหลังจากทรงรับน้ำอภิเษกแล้ว จากนั้น เจ้าหน้าที่สำนักพระราชวังก็เชิญไปปักกางไว้เหนือพระที่นั่งภัทรบิฐ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้: พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเป็นพระราชพิธีขึ้นครองราชสมบัติของพระมหหากษัตริย์สมัยก่อนเรียกว่า “ราชาภิเษก”สำหรับการขึ้นครองราชสมบัติของพระมหากษัตริย์ตามโบราณราชประเพณีมีลักษณะ  ๕ ประการ คือ ๑. อินทราภิเษก คือ พระราชพิธียอยกพระเจ้าแผ่นดินดุจพระอินทร์ ผู้เป็นจักรพรรดิราชแห่งสวรรค์ มีปรากฎในมณเฑียรบาลสมัยอยุธยาตอนต้น เมื่อสมเด็จจอมอมรินทราธิราช (พระอินทร์) นำเครื่องปัญจกกุธภัณฑ์ทั้งห้ามาถวายพร้อมด้วยพระพิชัยราชรถและฉัตรทิพยโอภาส หรือถือเสมือนว่าพระอินทร์ทรงสถาปนาให้เป็นพระมหากษัตริย์ ๒. โภคาภิเษก คือ การขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ของผู้มีชาติตระกูลพราหมณ์ที่บริบูรณ์ด้วยโภไคยไอศุริยสมบัติ หรือเป็นชาติตระกูลมหาเศรษฐี มียศบริวารและทรัพย์สมบัติอันรุ่งเรือง สามารถปกครองอาณาประชาราษฎร์ทั้งหลายให้มีความผาสุกได้ ๓. ปราบดาภิเษก คือ การใช้อำนาจรบพุ่งหักหาญจนมีชัยชนะเหนือข้าศึกศัตรู  สามารถสร้างความเป็นปึกแผ่นมั่นคงให้แก่ชาติและอาณาประชาราษฎร์ทั้งหลายได้ ๔. ราชาภิเษก คือ การขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์จากการสืบราชสันตติวงศ์ตามราชประเพณี ๕. อุภิเษก คือ การขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์จากการมงคลวิวาหะอุภิเษก (แต่งงาน) โดยสมเด็จพระบิดามารดาของสองฝ่ายที่มีชาติตระกูลเสมอกันนำพระโอรสและพระธิดามาแต่งงานกัน  แล้วให้ขึ้นปกครองบ้านเมือง ตามตำราโบราณได้กำหนดเครื่องสำหรับราชาภิเษกไว้ ๕ … Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , | Leave a comment