บรรณารักษ์ชวนรู้: 10 “อย่า″ ถ้าไม่อยากละเมิด พ.ร.บ.ฯ

lib_knowledgeพ.ร.บ. ลิขสิทธิ์ รวมถึง พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ยังคงใช้กันอยู่นะครับ อย่าหลงลืมกันไป หลายท่านอาจจะหลงลืมกันไปแล้ว ยิ่งมีการใช้สื่อออนไลน์กันอย่างแพร่หลายในขณะนี้ จะโพสต์อะไร จะทำการใดๆ ก็ยังต้องพึงระวัดระวังอยู่นะครับ มีข้อเตือนใจง่ายๆ มานำเสนอเพื่อหลีกเลี่ยงการละเมิด พ.ร.บ. โดยไม่ตั้งใจ เป็นข้อคิดจาก ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง จาก สวทช. ครับ

  1. อย่าบอก password ของท่านแก่ผู้อื่น
  2. อย่าให้ผู้อื่นยืมใช้เครื่องคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อเข้าเน็ต
  3. อย่าติดตั้งระบบเครือข่ายไร้สายในบ้านหรือที่ทำงานโดยไม่ใช้มาตรการการตรวจสอบผู้ใช้งานและการเข้ารหัสลับ
  4. อย่าเข้าสู่ระบบด้วย user ID และ password ที่ไม่ใช่ของท่านเอง
  5. อย่านำ user ID และ password ของผู้อื่นไปใช้งานหรือเผยแพร่
  6. อย่าส่งต่อซึ่งภาพหรือข้อความ หรือภาพเคลื่อนไหวที่ผิดกฎหมาย
  7. อย่า กด “remember me” หรือ “remember password” ที่เครื่องคอมพิวเตอร์
  8. อย่า log-in เพื่อทำธุรกรรมทางการเงินที่เครื่องสาธารณะ ถ้าท่านไม่ใช่เซียนทาง computer security
  9. อย่าใช้ WiFi (Wireless LAN) ที่เปิดให้ใช้ฟรี โดยปราศจากการเข้ารหัสลับข้อมูล
  10. อย่าทำผิดตามมาตรา 14 ถึง 16 เสียเองไม่ว่าโดยบังเอิญหรือโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์

Continue reading

บรรณารักษ์ชวนรู้: เครื่องขายหนังสืออัตโนมัติ

lib_knowledgeยุคนี้ทุกท่านคงคุ้นเคยกันดีกับเครื่องขายของอัตโนมัติ ที่เดี๋ยวนี้มีขายกันทุกอย่างสารพัดตั้งแต่สินค้าชิ้นเล็กๆ ไปจนถึงสินค้าที่นึกไม่ถึงว่าจะมาขายแบบอัตโนมัติอย่างจักรยาน! แล้วเรามักจะคุ้นเคยกันว่าประเทศญี่ปุ่นที่เขาเป็นเจ้าแห่งการขายแบบออโต้ ถ้าใครเคยไปประเทศนี้ก็จะเห็นตู้ขายอะไรต่อมิอะไรเรียงรายเต็มประเทศไทยหมด ไม่เว้นแม้แต่หนังสือ

เรื่องของตู้หนังสืออัตโนมัติอาจจะใหม่สำหรับบ้านเรา แต่หลายประเทศเขาก็มีใช้กันมานาน ถามว่าเป็นของใหม่หรือเปล่า ก็ไม่เชิงนะครับ ก็เพียงเปลี่ยนจากสินค้าเป็นหนังสือแทนเท่านั้น แต่หนังสืออาจไม่ใช่ของที่ผู้คนจะซื้อกันบ่อยๆ แค่นั้นเอง

ย้อนกลับไปในอดีตความคิดที่จะทำเครื่องขายหนังสืออัตโนมัติมีมานานโขนับร้อยปีแล้วนะครับ เมื่อปี 1822 ที่ประเทศอังกฤษ มีกระทาชายนายหนึ่งพยายามหาวิธีขายหนังสือแบบที่ไม่ต้องใช้คนขาย แต่ก็ไม่เวิร์คเท่าไหร่ จนถึงปี 1937 เครื่องขายหนังสืออัตโนมัติแบบที่ครบวงจรและเป็นที่ยอมรับได้ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรก โดย Penguin Publishing จากการสร้างสรรค์ของ Allen Lane โดยตั้งชื่อว่า Penguincubator (มาจากชื่อสำนักพิมพ์ Penguin กับคำว่า Incubator ที่แปลว่าตู้ฟัก) จำหน่ายหนังสือปกอ่อนของสำนักพิมพ์ที่เป็นวรรณกรรมคลาสสิก สนนราคาในตอนนั้นก็เท่ากับบุหรี่หนึ่งซอง Continue reading

บรรณารักษ์ชวนอ่าน: เลโอนาร์โด ดา วินชี วิถีอัจฉริยะ

lib_read นิโคลล์, ชาร์ลส์. (2551). เลโอนาร์โด ดา วินชี วิถีอัจฉริยะ. แปลจาก Leonardo da Vinci: The Flights of the Mind. โดย นพมาส แววหงส์. กรุงเทพ : มติชน.
เลขหมู่: N6923.L33 น554ล 2551

เราคงตอบได้ยากว่าตกลงแล้ว ดา วินชี เป็นอะไรกันแน่ … จิตรกร นักวิทยาศาสตร์ นักปรัชญา สถาปนิก วิศวกร นักดนตรี ฯลฯ แต่อย่างหนึ่งที่ทุกคนเห็นตรงกันคือเขาเป็น “อัจฉริยะ”

Vinciโดยส่วนใหญ่เรามักคุ้นเคยกับ ดา วินชี ในฐานผู้สร้างสรรค์งานศิลปะที่เป็นสมับติของโลกอย่าง Madonna of the Rocks, Mona Lisa, The Last Supper เป็นต้น แต่เขามิได้เชี่ยวชาญงานศิลป์เพียงอย่างเดียว ศาสตร์ในแขนงอื่นๆ ดา วินชี ก็ได้รับการยกย่องเช่นกัน ชีวิตของเขาจึงเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับชนรุ่นหลังที่น่าจะศึกษาว่าอะไรที่ทำให้คนๆ หนึ่ง มีความรู้ความชำนาญอย่างแตกฉานในหลายศาสตร์เช่นนี้

หนังสือ เลโอนาร์โด ดา วินชี วิถีอัจฉริยะ แปลจากตันบับ Leonardo da Vinci : The Flights of the Mind เขียนบรรยายแบบความเรียงที่อาจจะดูเหมือนตำราเรียนไปบ้าง แต่เมื่ออ่านแล้วจะพบว่าเรื่องราวชีวิตของเขาน่าสนใจและชวนติดตามมากทีเดียว ชีวิตของ ดา วินชี ค่อนข้างโลดโผนไม่น้อย ด้วยแนวคิดที่ล้ำสมัยในยุคนั้น รวมทั้งความสนใจในหลากหลายศาสตร์ ทำให้เขาต้องเผชิญเรื่องราวมากมายกว่าที่จะประสบความสำเร็จในชีวิต

เนื้อหาเริ่มตั้งแต่บรรบุรุษของ ดา วินชี ไล่เรียงมาถึงชีวิตวัยเยาว์ ที่สนุกที่สุดเห็นจะเป็นชีวิตช่วงที่เขาเริ่มสร้างสรรค์ผลงานและช่วงที่เขาต้องออกเดินทางไปทั่วประเทศ ความน่าสนใจนั้นมิใช่เจาะจงเฉพาะชีวิตของ ดา วินชี เพียงเท่านั้น แต่มันยังเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์ของอิตาลีและอาจรวมถึงประวัติศาสตร์โลกเอาไว้อย่างไม่เป็นทางการ เราจะได้ทราบถึงวัฒนธรรมของชาวอิตาเลียนในช่วงศตวรรษที่ 15 ระบบอุปถัมภ์ที่มีส่วนสำคัญให้ ดา วินชี สามารถใช้ชีวิตเพื่อสร้างสรรค์ผลงานชิ้นเอกได้ ความวุ่นวายในราชสำนัก การแย่งชิงอำนาจระหว่างศาสนจักรและราชสำนัก การเมือง รวมไปถึงวิถีชีวิตของผู้คน

น่าทึ่งมากสำหรับงานเขียนเล่มนี้ที่ผ่านการค้นคว้ามาอย่างละเอียดยิบ เพราะไม่ใช่เฉพาะประวัติของ ดา วินชี อย่างที่กล่าวมา แต่ผู้เขียนยังค้นลึกไปถึงข้อมูลแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง ส่วนสำนวนแปลภาษาไทยก็หายห่วงเมื่อได้รับการถอดความจากผู้เชี่ยวชาญอย่าง รศ.นพมาส แววหงส์ จากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนังสือเล่มนี้เป็นของ รศ.ดร.โกศัลย์ คูสำราญ ได้มอบให้แก่ ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข เพื่อเผยแพร่ให้แก่นักศึกษาและผู้สนใจได้ศึกษาหาความรู้ จัดเก็บไว้ในส่วนของหนังสืออ่านนอกเวลา ชั้นสอง ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข

หรือการปิดตัวของ Reader’s Digest Thailand จะเป็นโดมิโนตัวแรกที่พากันล้มทั้งกระดาน

lib_knowledgeมีผู้ใช้มาถามหานิตยสาร สรรสาระ หรือ Reader’s Digest ฉบับภาษาไทย ว่าทำไมไม่เห็นมีให้บริการอีกเลย เข้าใจว่าอาจจะยังไม่ทราบข่าว คำเฉลยก็คือนิตยสารสรรสาระ ได้ยุติการผลิตแล้วเมื่อต้นปีที่่ผ่านมา โดยฉบับสุดท้ายคือฉบับเดือนมกราคม 2557 ด้วยเหตุนี้จึงไม่มีให้บริการที่แผนกวารสารของห้องสมุดอีก แต่ฉบับภาษาอังกฤษยังมีให้บริการจนถึงเดือนนี้ (กันยายน 2557) แต่ข่าวแว่วๆ มาว่า Reader’s Digest Asia หรือสาขาในเอเชียที่ผลิตฉบับภาษาอังกฤษก็อาจจะยุติการผลิตตามด้วยเช่นกัน

RD000ใจหายเลยนะครับสำหรับแฟนๆ สรรสาระ เริ่มเปิดตัวในประเทศไทยครั้งแรก เมื่อเดือนเมษายน 2539 นับถึงวันที่ยุติการผลิตก็เป็นเวลา 17 ปี 9 เดือน ทั้งหมด 215 ฉบับ เหตุผลในการยุติการผลิตก็เป็นเรื่องของธุรกิจล้วนๆ เฉพาะประเทศไทยนั้นขายฉบับละ 110 บาท ยอดสมาชิกอยู่ที่ราว 4 หมื่น แม้จะเคยทำยอดสูงถึงหลักแสน แต่ตัวเลขในช่วงหลังก็ลดลงอย่างมาก อีกทั้งพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป ช่องทางการเข้าถึงข้อมูล ความหลากหลายของข้อมูลที่ผู้อ่านมีโอกาสเลือกได้มากขึ้น ทำให้ สรรสาระ มาถึงทางตัน Continue reading

บรรณารักษ์ชวนอ่าน : แมคเบธ (Macbeth)

lib_read
นพมาส แววหงส์. (2555). แมคเบธ. แปลจาก Macbeth. โดย วิลเลี่ยม เชกสเปียร์. กรุงเทพ : แพรวสำนักพิมพ์.
เลขหมู่ : นว ช693ม 2555

หลังจากคร่ำเคร่งกับตำรับตำราวิทยาศาสตร์หนักๆ ลองเปลี่ยนบรรยากาศมาอ่านหนังสือนอกเวลากันบ้างสักหน่อย วันนี้บรรณารักษ์เลยมาชวนอ่านวรรณกรรมคลาสสิกกัน ไม่รู้จะทำให้เครียดกว่าเดิมรึเปล่า แต่ขึ้นชื่อว่าคลาสสิก ก็ต้องมีอะไรดีแน่นอน

Shakespeareวิลเลียม เชกสเปียร์ (William Shakespeare) เป็นชื่อคลาสสิกที่ต่อให้ไม่ใช่คนอ่านวรรณกรรมก็ยังรู้จัก เชกสเปียร์เป็นกวีชาวอังกฤษที่ได้รับการยกย่องเป็นนักเขียนผู้ยิ่งใหญ่ของโลก ผลงานที่ยังหลงเหลือของเขากลายเป็นวรรณกรรมอมตะทุกชิ้น ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ เผยแพร่ไปทั่วโลก หนึ่งในนั้นคือเรื่องที่บรรณารักษ์ขอนำเสนอในวันนี้คือ “แมคเบธ” Continue reading

คทาคาดูซัส : สัญลักษณ์แห่งวิชาแพทย์

lib_knowledgeแรกเริ่มเดิมทีนั้น มหาวิทยาลัยมหิดล ถือกำเนิดในชื่อ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ซึ่งมีสัญลักษณ์เป็นงูพันคบเพลิง สื่อความหมายถึงวิชาแพทย์ แต่นักศึกษาทราบกันไหมว่าเหตุใดจึงใช้รูปงูพันคบเพลิงมาใช้เป็นเครื่องหมายถึงวิชาแพทย์

เรื่องนี้เป็นเรื่องเล่าจากเทพปกรณัมของกรีกโบราณ อาจมีจุดที่ต่างกันบ้างแต่ยังคงใจความหลักที่คล้ายกัน คทานี้เป็นของ เอสคูลาปิอุส (Aesculapius) เป็นบุตรของเทพ อพอลโล เอสคูลาปิอุสมีความสามารถทางการแพทย์สูงส่ง ประวัติของเขาค่อนข้างพิสดาร มารดาของเขาคือ นางโคโรนิส ถูกอพอลโลสังหารหลังจากที่รู้ข่าวว่านางปันใจให้ชายอื่น แต่ขณะนั้นเอสคูลาปิอุสยังอยู่ครรภ์ อพอลโลจึงนำบุตรชายไปฝากไว้ให้ ไครอน คอยดูแล (ไครอน หรือ เซนทอร์ เป็นอมนุษย์ที่มีร่างกายส่วนบนเป็นมนุษย์แต่มีส่วนล่างเป็นม้า) ในเทพปกรณัม ไครอนมักมีบทบาทในการเป็นอาจารย์ให้กับทวยเทพหรือวีรบุรุษหลายต่อหลายคน

Rod-of-asclepius-caduceus-300x212 Continue reading

ปีสากลแห่ง “ผลึกศาสตร์” (International Year of Crystallography)

IMG_73481องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) และ สหภาพสากลแห่งผลึกศาสตร์ (International Union of Crystallography: IUCr) ได้ประกาศให้ปี ค.ศ. 2014 เป็นปีสากลแห่งผลึกศาสตร์ (International Year of Crystallography) ซึ่งคนทั่วไปก็อาจจะยังสงสัยว่า “ผลึกศาสตร์” คืออะไร และมีความสำคัญอย่างไร

คำว่า ผลึก ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายไว้ว่า ชื่อแก้วอย่างหนึ่งมีสีใสขาว เรียกว่า แก้วผลึก, สิ่งมีลักษณะขาวใสดั่งแก้ว เช่น น้ำตาลตกผลึก ผลึกน้ำตาล (วิทยา) ของแข็งที่มีโครงสร้างเป็นรูปทรงเรขาคณิตที่แน่นอนเฉพาะตัว โดยรากศัพท์นั้นมาจากภาษาบาลีว่า ผลิก เมื่อใช้ในภาษาไทยจึงมีการแผลงจาก สระอิ มาเป็น สระอึ กลายเป็น ผลึก (การแผลงสระแบบนี้พบได้อีกมาก เช่น จาริก-จารึก ศิกษา-ศึกษา) Continue reading

บรรณารักษ์ชวนรู้: ราชินีนาถ เขียนอย่างไรให้ถูก

ใกล้จะถึงวันมหามงคล ๑๒ สิงหาคม วันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เราจึงมักจะพบเห็นข้อความถวายชัยมงคลต่างๆ เต็มไปหมดแทบทุกที่ แต่หลายครั้งก็จะพบว่ามีการสะกดคำที่ไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะคำว่า “นาถ” ซึ่งพบเห็นหลายครั้งที่สะกดว่า “นารถ” ซึ่งไม่ถูกต้อง

queen1สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ 

ความหมายของ พระบรมราชินีนาถ นั้น หมายถึง สมเด็จพระราชินี ที่ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนในกรณีที่พระมหากษัตริย์ไม่สามารถปฏิบัติพระราช กรณียกิจได้ ในประเทศไทยมี สมเด็จพระราชินีนาถ อยู่สองพระองค์ คือ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ) พระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสยุโรปในปี พ.ศ. ๒๔๔๐ เพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศในยุโรป Continue reading