บรรณารักษ์ชวนรู้: “รวงผึ้ง” ต้นไม้ประจำรัชกาลที่ ๑๐

schoutenia_glomerata(ภาพจากเว็บไซต์ สำนักงานหอพรรณไม้ : http://www.dnp.go.th)

ทำความรู้จักกับ “ต้นรวงผึ้ง” ต้นไม้ประจำพระองค์ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีดอกสีเหลือง ซึ่งเป็นสีที่ตรงกับวันพระราชสมภพ ออกดอกสีเหลืองบานสะพรั่ง ในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม ซึ่งเป็นช่วงวันพระราชสมภพ (วันจันทร์ ๒๘ กรกฎาคม ๒๔๙๕)

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Schoutenia glomerata king subsp. Paregrina (Craib) Roekm. Et Hartono

สกุล : Schoutenia เดิมอยู่ภายใต้วงศ์ Tiliaceae ปัจจุบันอยู่วงศ์ย่อย Dombeyoideae

เป็นไม้ต้น สูงได้ถึง ๘ เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ชอบแดดจัด ไม่ต้องการน้ำมากนัก ใบเดี่ยว ออกสลับ รูปรี กว้าง ๑.๕ -๓ เซนติเมตร ยาว ๔-๙ เซนติเมตร ปลายแหลม ขอบใบเรียบ พื้นใบสีเขียวท้องใบสีเหลืองนวล Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้, Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ราชาศัพท์คำว่า “ตาย”

k7399936-44
คำราชาศัพท์ของคำว่า “ตาย” มีใช้อยู่หลายลำดับ แบ่งตามสถานะของผู้วายชนม์ ซึ่งยังมีการใช้อย่างไม่ถูกต้องด้วยความเข้าใจผิด ในที่นี้จึงของคัดลอกมาเผยแพร่เพื่อความเข้าใจและใช้ได้อย่างถูกต้อง ดังนี้

“สวรรคต” ใช้กับ พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมราชินี สมเด็จพระบรมราชชนก สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช
“ทิวงคต” ใช้กับ พระราชวงศ์ที่ดำรงพระอิสริยศักดิ์สูง ทรงพระเศวตฉัตร ๗ ชั้น พระราชวงศ์ที่ทรงได้รับเฉลิมพระยศพิเศษ
“สิ้นพระชนม์” ใช้กับ พระราชวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้าและพระองค์เจ้า สมเด็จพระสังฆราชเจ้า สมเด็จพระสังฆราช
“สิ้นชีพิตักษัย หรือ สิ้นชีพตักษัย” ใช้กับ หม่อมเจ้า
“ถึงแก่พิราลัย” ใช้กับ เจ้าประเทศราช สมเด็จเจ้าพระยา
“ถึงแก่อนิจกรรม” ใช้กับ เจ้าพระยาหรือเทียบเท่า เจ้าจอมมารดา

คัดลอกและเรียบเรียงจาก
– สำนักงานสร้างเสริมเอกลักษณ์ของชาติ. (๒๕๕๕). ราชาศัพท์. กรุงเทพ : สำนักงาน.
– สมภพ ภิรมย์. (๒๕๓๙). พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์อมรินทร์.

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged | 1 Comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ๑๘ สิงหาคม “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ”

(ภาพจาก www.chaoprayanews.com)

(ภาพจาก http://www.chaoprayanews.com)

“…ที่ประทับส่วนพระองค์ในพระบรมมหาราชวังนั้น เต็มไปด้วยเครื่องมือต่างๆ ทั้งทางด้านปรัชญาและการคำนวณ มีนาฬิกาทั้งตั้งและแขวนแบบปารีส เครื่องวัดอุณหภูมิ เครื่องวัดความกดอากาศ กล้องส่องทางไกล กล้องจุลทัศน์…หรือจะกล่าวได้ก็คือเครื่องมือและเครื่องใช้สอยทั้งหมดที่อาจหาได้ในห้องทำงานหรือห้องสมุด ของนักปรัชญาเมธีที่เชี่ยวชาญในทวีปยุโรป…”

เซอร์จอห์น บาวริ่ง ได้เขียนบรรยายถึง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสนพระทัยใน “วิทยาศาสตร์” อันเป็นศาสตร์ที่ค่อนข้างใหม่สำหรับชาวสยามในยุคนั้น แต่พระองค์ได้ให้ความสำคัญและทรงมีพระอัจฉริยภาพมองการณ์ไกลว่า วิทยาศาสตร์ จะมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศและแสดงให้ชาวต่างชาติเห็นว่าชาวสยามมิใช่บ้านป่าเมืองเถื่อน Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ค้นหารูปจาก Google Images (3)

lib_knowledgeการค้นรูปภาพจาก Google ยังมีคำสั่งอีกหลายตัวเพื่อช่วยให้เราค้นหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ วันนี้มาต่อกันที่คำสั่ง Type ลืมกันหรือยังครับว่าเมนูอยู่ตรงไหน ถ้านึกไม่ออกลองย้อนไปดู ค้นหารูปจาก Google ตอนที่ 1 ได้นะครับ

คำสั่ง Type จะช่วยให้เราค้นหารูปภาพได้ตามประเภทของรูปภาพ ซึ่ง Google กำหนดไว้ให้ 6 ประเภท

0001 Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , | Leave a comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ค้นหารูปจาก Google Images (2)

lib_knowledgeการค้นรูปภาพจาก Google ยังมีคำสั่งอีกหลายตัวเพื่อช่วยให้เราค้นหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ วันนี้มาต่อกันที่คำสั่ง Color ลืมกันหรือยังครับว่าเมนูอยู่ตรงไหน ถ้านึกไม่ออกลองย้อนไปดู ค้นหารูปจาก Google ตอนที่ 1 ได้นะครับ

คำสั่ง Color ใน Google Images คือการระบุขอบเขตของสีในภาพที่เราต้องการว่าจะให้มีสัดส่วนของสีใดสีหนึ่งโดยเฉพาะหรือไม่ หมายถึงว่าเมื่อเรามองภาพโดยรวมแล้วรู้สึกว่าเป็นสีอะไรหรือมีสีอะไรมากที่สุดนั่นล่ะครับ ภายใต้เมนูคำสั่ง Color จะมีคำสั่งย่อยลงมาอีก 5 ข้อ ประกอบด้วย

G_color1รูปที่ 1 เมนูคำสั่ง Color Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , | 1 Comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ค้นหารูปจาก Google Images (1)

lib_knowledgeครั้งก่อนบรรณารักษ์ชวนรู้ถึงการค้นหารูปจาก Search Engine ในเรื่อง “ค้นภาพจาก Google ให้ปลอดภัย” ไปแล้ว แต่ยังมีฟังก์ชั่นอื่นๆ อีกที่นักค้นหน้าใหม่อาจจะยังไม่เคยใช้ วันนี้เรามาลองทำความรู้จักกัน สำหรับท่านที่ค้นเข้าขั้นโปรแล้ว จะช่วยเพิ่มเติมก็ยินดีนะครับ

ระบบการค้นหาของ Google นับว่าฉาดล้ำทีเดียว เมื่อเราใส่คำค้นลงไปแล้ว ระบบจะแสดงผลโดยรวมออกมา สังเกตว่าด้านบนจะมีการจำแนกย่อยประเภทของภาพตามหัวเรื่องที่มีความเกี่ยวข้องกันให้โดยอัตโนมัติ (รูปที่ 1) เช่นบรรณารักษ์ลองค้นจากคำว่า Library ระบบจะช่วยจำแนกเพิ่มโดยเติมคำค้นที่เกี่ยวข้องให้ เช่น Clipart Books School Kids เหล่านี้คือคำที่อาจจะช่วยเราในการค้นหารูปเพื่อเฉพาะเจาะจงลงไปได้อีก Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , | 2 Comments

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ค้นภาพจาก Google แบบปลอดภัย

lib_knowledgeบรรณารักษ์เชื่อว่าท่านน่าจะคุ้นเคยกับการใช้ Search Engine ยอดนิยมอย่าง Google ในการค้นหาสารพันความต้องการ หนึ่งในนั้นคือการค้นหารูปภาพจากฟังก์ชั่น Images เพราะใช้งานง่าย สะดวก และมีรูปภาพให้เราเลือกโหลดมาใช้งานมากมาย แต่ทราบกันไหมว่ารูปภาพเหล่านั้นมีข้อกำหนดการนำมาใช้ที่แตกต่างกัน และเราก็ควรคำนึงถึงด้วย

ข้อกำหนดที่ว่านี้คือเรื่องของลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นประเด็นที่เราต้องให้ความสำคัญอย่างมาก บางท่านอาจคิดว่าเป็นภาพจากต่างประเทศ ใครๆ เขาก็ใช้กัน มันก็ถูกครับที่ใครๆ เขาก็ใช้กัน แต่ถ้าเราปฏิบัติให้ถูกต้องกันเสียหน่อยก็จะช่วยลดโอกาสเสี่ยงที่จะเข้าข่ายละเมิดลิขสิทธิ์ ใครจะไปรู้ล่ะครับว่ามันอาจจะเกิดขึ้นกับเราก็ได้

ฟังก์ชั่นที่ท่านอาจจะมองข้ามและบรรณารักษ์ขอนำมาเสนอในวันนี้คือคำสั่ง Usage rights เมื่อท่านทำการค้นหารูปภาพจาก Google แล้ว ให้คลิกเลือกที่คำสั่ง Search tools (A) จากนั้นจะมีคำสั่งย่อยแสดงขึ้นมา ให้คลิกเลือกที่ Usage rights (B) แล้วจะมีเมนูย่อยให้เราเลือกอีกครั้ง ประกอบด้วย Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , | 1 Comment

บรรณารักษ์ชวนรู้ : ค้นรูปภาพจาก ScienceDirect (template ใหม่ 2016)

lib_knowledgeจู่ๆ ฐานข้อมูล ScienceDirect เกิดนึกสนุกเปลี่ยนรูปโฉมตัวเองใหม่เมื่อเดือนพฤษภาคม 2016 มีการปรับตำแหน่งและรูปร่างหน้าตาของเว็บไซต์นิดหน่อย แต่ฟังก์ชั่นการทำงานส่วนใหญ่ยังคงเดิม ท่านผู้ใช้ก็ไม่ต้องตกอกตกใจไป วันนี้บรรณารักษ์จะขอหยิบฟังก์ชั่นการค้นหารูปภาพมาแนะนำ (อีกครั้ง)

ฟังก์ชั่นค้นรูปภาพของ ScienceDirect มีมาพักใหญ่ๆ แล้ว บางท่านอาจจะยังไม่ทราบ รูปแบบการค้นหาก็เหมือนกับการค้นผลงานวิจัย เพียงแต่ปรับเปลี่ยนผลการสืบค้นเป็นรูปภาพของไฟล์มัลติมีเดีย ซึ่งจะได้มาจากตัวผลงานวิจัย ดังนั้นจึงอย่าเข้าใจผิดว่า SD จะสร้างฐานข้อมูลรูปภาพให้ค้นหาเหมือน Search Engine ทั่วไป

เริ่มต้นการใช้งานให้เลือกการค้นหาเป็นแบบ Advanced Search (1) จากนั้นเลือกที่ฟังก์ชั่นค้นหารูปภาพ Image (2) จะเห็นว่าหน้าตาไม่ได้ต่างไปจากการค้นผลงานวิจัยที่เราคุ้นเคยเลย เราก็กรอกคำค้นที่ต้องการลงไป (3) Continue reading

Posted in บรรณารักษ์ชวนรู้ | Tagged , , , , , | Leave a comment